gun_ho
Bài: 879
|
quote:
Tt có rất nhiều kỷ niệm thời thơ ấu ở Diên Khánh, gần hai mươi năm qua chưa có dịp về thăm nhắc đến là nhớ đến muốn rơi nước mắt. Hôm nào anh Gun rãnh rãnh và thấy tiện anh viết một bài về Diên Khánh giùm Tt được không anh? Cảm ơn anh Gun Hồ nhiều lắm. Cổ thành Diên Khánh. Nếu bạn đi đường bộ từ Sài Gòn ra miền trung theo quốc lộ số một, thì khi còn cách Nha Trang 10 cây số, bạn sẽ qua một khu đông dân cư có tên là Thành. Ừ, một chữ khơi khơi vậy thôi, Thành, là chi ? Là cái thành, thành trì đó mà. Chẳng là ngày xưa triều nhà Nguyễn có xây một cái thành để đóng quân phòng thủ cho khu vực phía nam của Miền Trung. Và vì đó là trung tâm hành chính, quân sự đương thời nên chung quanh đó, dân cư sinh sống ăn theo thành một khu đông đúc cũng là điều dễ hiểu. (Bạn đọc làm ơn nhớ cho là bấy giờ, chưa có cái gọi là thành phố Nha Trang đâu nha, sau này lâu lắm, ông Yersin mới ra đời lận) Cửa Đông cổ thành Diên Khánh. Theo tài liệu của Tạp chí Đô Thành Hiếu Cổ Huế (BAVH) năm 1926 thì : "...Thành có diện tích 36.000m2; tường thành hình lục giác dài 2.693m với 6 cạnh không đều. Trên mỗi cạnh lại chia ra nhiều đoạn nhỏ, uốn lượn, các góc là các Giác Bảo lồi ra đảm bảo quan sát và phòng thủ được hai bên cạnh. Giác Bảo cũng là nơi đặt súng thần công hộ thành. Tường thành được đắp bằng đất cao 3,5m, mặt ngoài dựng đứng, mặt trong dốc thoải và được đắp thành hai bậc, có một con đường vận chuyển ven mặt trong chân thành. Phía ngoài thành trồng tre gai dày để giữ độ bền cho tường thành và tăng chướng ngại cho đối phương. Bên ngoài hàng tre là hào nước sâu khoảng 3 - 5m, bề rộng mặt hào từ 15 - 40m tùy đoạn, nước được dẫn từ trực tiếp từ sông Cái vào luôn đầy ắp, ngoài hào còn có đường quan phòng." Cái đường hào nước đó chính là nơi cô bé Thùy Tâm năm xưa đi học, bị thằng du côn tên Thảo ganh ghét sắc đẹp đòi xô xuống đó mà. Cửa Tây. Bạn đọc tự hỏi, sao con nít cứ phải đi ra, đi vô hoài mà không vô ở trong Thành cho tiện ? À, là vì Thành là trung tâm quân sự và hành chính, dân thường đâu có vô ở trong đó được . Nếu có người nhà làm việc trong đó như là thư lại, lính gác hay chi đó, hết ngày cũng phải ra ngoài và đi ra, vào qua mấy cái cổng có lính canh gác trong hình đó thôi. Dĩ nhiên là nơi trung tâm hành chánh và quân sự, Thành là trung tâm của mọi con đường thời bấy giờ. Nếu bạn đi về phía Đông, qua cái cầu Sông Cạn, nơi ông Trần quý Cáp bị chém ngang lưng, sẽ thấy cây Dầu Đôi, là một cây dầu cổ thụ mọc ngay bên đường và đã là dấu ấn cho Thành và Nha Trang. Vì lý do đó, cây tuy già héo gần chết, vẫn nghe nói là được chích thuốc khỏe, hồi sinh chi đó để được sống dai hơn chút. Đi về phía Tây, bạn sẽ tới Thanh Minh và sau đó là Khánh Vĩnh, nơi mà hiện nay mới mở con đường chạy lên Đà Lạt rất là thơ mộng. (hic) Phía Bắc là Đại Điền, khu đồng lúa cò bay thẳng cánh mà ta có thể theo cải lộ tuyến Đại Hàn làm năm xưa, chạy tới đèo Rù Rì mà khỏi về Nha Trang. Phía Nam là khu cầu Lùng và suối Dầu, nơi có mộ bác sỹ Yersin và đường lên Hòn Bà trứ danh mà hôm nọ, tôi có tham gia. Nay nói về con người Diên Khánh nha, dĩ nhiên dưới con mắt dân Nha Trang thì dân Diên Khánh thuộc loại quê quê (hình như có chị Vy ở đây cũng là dân Diên Khánh ??) Giọng nói nghe hơi kỳ, ví dụ như Ba má, họ nói gần như là Be mé. Mắm mắc = Mém méc. Đặc biệt là chữ có âm "oa", họ phát âm thành gần như "o", ví dụ như Ninh hòa, họ nói gần như là Ninh Hò, Nhưng đừng có ngu mà chọc giận họ nhe, vì nhà họ có nhiều vườn cây ăn trái ngon lành, nên bọn học trò Nha Trang nào mà có bạn ở Diên Khánh, cuối tuần được mời lên nhà chơi, ăn vú sửa, bưởi, mít, ổi xoài các thứ. Hên thì còn được dắt đi tắm sông nữa. Sướng chết luôn, nghe họ nói giọng hơi ngược tai chút cũng đâu có sao. Nhất là khi cái giọng đó thỏ thẻ mấy chuyện về ghen, chuyện biết ơn nữa, nghe mê luôn đó chứ. @ Anh Tomorrow. Chào anh ghé chơi, anh nói đúng, người Thừa Thiên nói anh là eng, nhưng người ngay tại Huế vẫn nói là anh. Thành ra nếu cứ nét toàn bộ chữ của Thừa Thiên cho Huế nói thì sợ họ lại buồn. Hì hì, đúng là tôi có chương chướng thật đó anh, mong anh không bị phiền chi nhiều. ("sợ" = ghét ?)
_____________________________
Giang Châu Tư Mã
|