hoanglanchi
Bài: 2295
|
Tưởng Niệm Duy Khánh Phần 2 http://www.dosite.net/lanchi/TuongNiemDuyKhanhb.mp3 Phần 2 với các nhạc phẩm của Duy Khánh đặc biệt là 'Người lính già trên quê hương" Duy Khánh: Người lính trên mặt trận văn hoá: Không như những nhà chính trị viết ra những tuyên ngôn nặng nề chém đinh chặt sắt, nhạc và lời ca của anh có sức mạnh hơn ngàn lời cổ vũ đánh thức lòng tự hào quê hương, thôi thúc bao thế hệ thanh niên lên đường làm tròn nghĩa vụ với quê mẹ (Người Anh Giới Tuyến, Mừng Anh Chiến Sĩ Giữ Ấp, Lối Về Ðất Mẹ, Vùng Quê Tương Lai). Anh nhắn gửi người lính biên cương bằng những lời chân thành hơn ngàn tờ truyền đơn chiến tranh tâm lý (Người Anh Giới Tuyến, Xin Anh Giữ Trọn Tình Quê, Khúc Trường Ca Lớp Lớp Phù Sa). Ngoài những bản nhạc anh sáng tác, anh cũng chọn hát các bản nhạc mang tình tự quê hương, gửi những an ủi chân tình đến các chiến sĩ biên cương; vì chính anh cũng là một người lính của Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà. Anh đã chiến đãu tích cực và có hiệu quả trên mặt trận tâm lý trong suốt chiều dài cuộc chiến chống Cộng Sản Việt Nam. Anh đã không phục vụ các khán giả thường tình, ăn chơi phù phiếm nơi đô thành bằng các bản nhạc yêu đương nhảm nhí, than khóc đớn đau vì tình phụ. Anh phục vụ một đại đa số quần chúng đau khổ vì phân ly, tan vỡ, chết chóc do hậu quả của chính sách xâm lược của Hà Nội. Anh làm nhạc, ca hát để phục vụ quê hương, trong đó có quê nghèo Quảng Trị nơi anh mở mắt chào đời và lớn lên giữa muà ly loạn. Vì thế, khán thính giả yêu mến anh bao gồm tất cả mọi tầng lớp quần chúng. Lời ca của anh luôn luôn được phát trên các băng tần các đài phát thanh, truyền hình, từ thủ đô cho đến các tỉnh thành xa xôi hang chục năm trời; Cả cho đến ngày nay trong lòng chế độ Cộng sản, người Việt Nam vẫn lén du nhập và thưởng các CD của anh làm tại hải ngoại. PD đã không quá lời khi nói rằng Duy Khánh là nhạc sĩ của quê hương. Anh đã để lại cho đời trên ba mươi bản nhạc giá trị vừa mang âm hưởng dân ca vừa mang nội dung nhân bản và đầy dân tộc tính. Những năm giữa thập niên 60, anh tự phát hành tuyển tập nhạc 1001 Bài Ca Hay, mỗi tháng ra vài bản. Bià nhạc phần lớn do họa sĩ Kha Thuỳ Châu trình bày với nét vẽ tân kỳ độc đáo hoàn toàn khác hẳn với lối trình bày cổ điển của họa sĩ Phi Hùng. Ðích thân Duy Khánh chọn mẫu bìa và màu sắc. Anh sử dụng kỹ thuật in offset trên giấy láng nên các bản nhạc 1001 Bài Ca Hay thường bắt mắt khách hàng hơn các bản nhạc khác. Cũng thời gian này, anh phát hành các cuốn băng nhựa Trường Sơn dùng cho máy thu băng lớn rất thịnh hành. Khi về ở chung cư đường Trần Hưng Ðạo, anh mở lớp luyện ca cho để gầy dựng một lớp mầm non ca sĩ mới. Các ca sĩ trong nhóm Trường Sơn của anh, ngoài một ít ca sĩ thượng thặng như Thái Thanh, Hoài Bắc, Thanh Thúy; số còn lại thường là ca sĩ bậc nhất nhì như, Hoàng Oanh, Thanh Tuyền, Phương Dung, Xuân Thu, hoặc các ca sĩ mới lên do anh dạy dỗ và lăng xê như Băng Châu. Qua 1001 Bài Ca Hay và các băng nhạc Trường Sơn của anh mà nhạc sĩ Dũng Chinh, ca sĩ Phương Dung được nổi tiếng qua bản Màu Tím Hoa Sim. Trong thời gian này, Duy Khánh rất thân cận với nhạc sĩ Trúc Phương và tay sáo nổi tiếng Nguyễn Ðình Nghĩa. Hầu như tất cả các bản nhạc do Trúc Phương sang tác đều được Duy Khánh giới thiệu trong 1001 Bài Ca Hay và băng nhạc Trường Sơn. Duy Khánh cũng rất tâm đắc các bản Mưa Nửa Ðêm, Con Ðường Mang Tên Em của Trúc Phương. Khi Duy Khánh tổ chức các buổi đại nhạc hội, anh không bao giờ bỏ quên phần cổ kim hoà điệu, với tiếng đàn tranh và sáo đi theo tiếng đàn guitar, trống. Lời ca Duy Khánh thu băng thường được mở đầu bằng điệu sáo trầm bổng ngân nga của Nguyễn Ðình Nghĩa. Nghĩa cũng là một lực sĩ thẫm mỹ có thân hình đẹp, cơ bắp nở nang nhờ luyện tập công phu. Nhạc Trúc Phương đôi lúc nghe cũng tình lắm, nhưng lời thì hơi lạ tai. Về sau, Duy Khánh thường hát những bản nhạc tình tứ giai điệu Bolero, Tango Habanera của các nhạc sĩ Trúc Phương, Châu Kỳ, Anh Bằng, Lê Dinh, Phạm Thế Mỹ. Chuyện riêng tư: Cuộc đời anh là một mẫu mực của lòng nhân ái, khoan dung, chung thuỷ độ lương với bạn bè, thân quyến. Dĩ nhiên đời nghệ sĩ thì phóng khoáng về tình duyên. Anh luôn được bao quanh bởi các cô gái đẹp sẵn sàng dâng hiến hết cho người mình ái mộ. Nhưng anh chung thủy với vợ khi còn chung sống. Mối tình đầu của anh là với ca sĩ Tuyết Mai, người cùng hát đôi với anh lúc khởi nghiệp. Chị Tuyết Mai sinh cho anh hai người con. Khoảng năm 1964, anh cưới chị Ấu Phùng, một nữ vũ công xinh đẹp trong ban vũ Lưu Bình Hồng. Chị Ấu Phùng người Hoa, cao, đẹp và rất chiều chồng. Hai anh chị thuê căn phố hai tầng đường Trần Quang Khải, Tân Ðịnh, và sinh hạ dược hai người con. Anh chị lại dọn về một căn nhà nhỏ trong hẻm đường Nguyễn Trãi. Ðây là thời gian anh bị rắc rối với quân cảnh và bị đưa lên Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung để trở thành binh nhì Nguyễn Văn Diệp. Anh phục vụ tại Biệt Ðoàn Văn Nghệ Trung Ương thuộc cục Tâm Lý Chiến. Ngày ngày, anh cởi chiếc xe Suzuki cộc cạch đến đường Hồng Thập Tự, gần cầu Thị Nghè, để làm việc. Cuối tuần lại tổ chức nhạc hội, khi thì tại rạp Quốc Thanh, khi tại rạp Hưng Ðạo. Mỗi lần có dịp về Sài Gòn, tôi thích đến ở với anh chị để hàng ngày đi theo anh đến các rạp hát chờ anh hát xong là kéo nhau đến quán Ba Thừa trên đường Phạm Ngũ Lão hay quán thịt dê đường Minh Mạng nhậu nhẹt. Ðám bạn theo anh là các nhạc sĩ, nhạc công có đến 5, 7 người. Anh không hút thuốc nhưng uống nhiều bia, có lần hai anh em uống thi, đếm đủ mỗi người 21 chai. Thường thì anh ngà ngà, ngồi tựa vào thành ghế để mặc cho mấy anh bạn móc túi anh ra thanh toán tiền ăn uống và kêu taxi đưa anh về.Tôi rất ưa giọng ca điêu luyện của anh nhưng không thích những bản nhạc anh hát sau này và giọng ca một số ca sĩ trong nhóm Trường Sơn. Anh biết điều này và có vẻ không vui. Gần anh nhiều nhưng tôi chưa hề thấy anh biểu lộ sự tức giân quá mức với ai. Anh hiền lành và nhỏ nhẹ. Giận lắm thì chỉ hứ một tiếng là cùng. Có lần tôi đem cả lô bạn vào xem cọp tại rạp Quốc Thanh, bọn này không chịu ngồi ở ghế khán giả một cách đàng hoàng mà đòi vào trên sân khấu, lui đứng hai bên cánh gà để tán tỉnh các cô ca sĩ. Họ đã làm cản trở các nghệ sĩ ra vào trình diễn. Anh chỉ háy tôi một cái rồi thôi. Thế nhưng cũng đủ làm tôi lo sợ lắm.Trong cái nhìn của một thanh niên mới lớn chỉ biết đời qua những hào nhoáng bên ngoài, Duy Khánh là một người rất hạnh phúc. Anh có đủ cả: danh vọng, tiền tài và luôn được bao quanh bởi các cô thiếu nữ trẻ đẹp. Căn phòng anh ở tại một chung cư đường Trần Hưng Ðạo sau khi ly thân với chị Ấu Phùng, lúc nào cũng có vài ba cô gái đứng ngồi chờ chực được anh cho chút ái ân. Có cô thậm chí lẽn vào phòng ngủ của anh, đuổi mấy cũng không ra. Khoảng thời gian này anh kết bạn với ca sĩ Băng Châu. Sau khi anh ly thân cùng chị Ấu Phùng, anh dọn về một apartment 3 phòng trên đường Trần Hưng Ðạo, nơi anh tiếp tục mở lớp nhạc Trường Sơn và hoạt động mạnh trong việc sản xuất băng nhạc. Duy Khánh ăn mặc rất đúng mốt và lịch lãm. Nhờ thân hình cao, đẹp và cân đối, nên thứ gì khoác vào người anh cũng làm cho anh đẹp thêm ra. Áo quần anh rất nhiều và thường rất chọn lọc. Anh chỉ mặc những chiếc áo độc đáo mà khó kiếm ra một chiếc thứ hai tại Sài Gòn. Áo anh may ở La Ligne, quần ở Văn Quân, giày đóng ở Trinh; là các cửa hiệu may, đóng giày đẹp nhất nước thời đó. Trong các bản nhạc hay nhất về Ðà Lạt, có ba bản do các nhạc sĩ Quảng trị sáng tác: Hoàng Nguyên với Ai Lên Xứ Hoa Ðào, Hoàng Thi Thơ với Mối Tình Màu Hoa Ðào, và Duy Khánh với Giã Từ Ðà Lạt. Tôi biết nhiều chuyện tình duyên của anh, nhưng không biết anh có vấn vương nào với các cô gái má hồng môi đỏ nào không. Lưu đày trên quê nhà: Sau biến cố 30 tháng tư 1975, tôi gặp anh một lần tại nhà anh Nguyễn Văn Dục, là người anh kế Duy Khánh. Sau đó, tôi vào trại tù cải tạo ròng rã 10 năm, còn anh ở lại lăn lóc với cuộc sống mới không lối thoát. Xin đừng ai trách anh đã sáng tác bản Sao Ðành Bỏ Quê Hương để Việt Cộng dùng làm lợi khí tuyên truyền khi những làn sóng ngươi bò nước ra đi tìm tự do. Là một ca sĩ chuyên nghiệp, là một người lính Chiến tranh Chính trị, lại thuộc một gia đình mà Việt Cộng đánh giá đại phản động; tất cả anh chị em, người thì đã ra đi, người thị bị tù cải tạo lâu dài, mọi phương kế sống của anh bị phong toả hoàn toàn. Anh cô đơn và tuyệt vọng thực sự. Khi các đoàn ca nhạc được phép hoạt động lại, Duy Khánh mượn danh Thông Tin Văn Hóa địa phương lập đoàn Quê Hương, quy tụ nhiều nghệ sĩ tài danh miền Nam trước 1975, như các nhạc sĩ Châu Kỳ, Nhật Ngân, và các ca sĩ Ngọc Minh, Nhã Phương, Bảo Yến v.v... rất thành công. Lúc đó anh làm được rất nhiều tiền, đời sống có phần khá hơn trước nhiều, nhưng tâm trạng vẫn là buồn. Anh uống quá độ và có lẽ do đó gây ra bệnh tình hôm nay. Tôi có nghe nói đến bản nhạc Ðiệu Buồn Chia Xa nhưng không rõ ra đời tại Mỹ vào năm nào nào. Nhưng khi xem anh hát bài Người Lính Già Xa Quê Hương, tôi thấy hình ảnh của chính mình trong tương lai. Ngậm nhấm nỗi căm hờn mà nhìn ngày tháng đi qua nhanh trên đất khách quê người; tưởng lại một thời oanh liệt xưa và ước mong một ngày về tươi sáng. Tôi gặp lại anh năm 1988 tại Vũng Tàu. Khi này anh đã thành hôn với chị Thúy Hoa. Anh ra Vũng Tàu tổ chức nhạc hội rất thành công. Người miền Nam vẫn hâm chuộng giọng ca tuyệt vời của anh. Anh cũng thăm dò đường vượt biên nhưng thấy vô cùng hiểm nguy. Lúc đó đã có chương trình đoàn tụ và HO, nên tôi khuyên anh nán chờ. Những ngày cuối đời: Duy Khánh đã đến Hoa Kỳ vào ngày 10-8-1988 qua sự bảo lãnh của người em là Nguyễn Thị Giáng Tuyết. Trên đất tự do, lần cuối cùng tôi đến thăm anh trong một căn nhà nhỏ ở Anaheim, Orange County, năm 1994. Ở đây anh sống hơi chật vật cùng chị Thúy Hoa và ba con, một trai và hai gái. Anh đã trông xuống sắc lắm. Nhiều người cho rằng đó là hậu quả của những năm dài sống trong chế độ Cộng sản. Buồn và vô vọng, anh đã uống nhiều rượu. Các loại rượu quốc doanh toàn là chất độc hoá học mà các công ty nhà nước làm ăn cẩu thả miễn sao thu được nhiều lợi nhuận. Anh có vài lần ngõ ý muốn đi Austin hát, và nhờ tôi tổ chức giùm các chương trình nhạc hội. Tôi phần không có khả năng tổ chức, phần e rằng giọng hát của anh không được giới trẻ ưa chuộng nên chỉ ầm ừ qua chuyện. Nghệ sĩ sân khấu hay điện ảnh khi về chiều, còn có thể đóng các vai lão. Còn ca sĩ khi đã lớn tuổi, làn hơi không còn phong phú, thì khó kiếm được chỗ đứng cạnh tranh cùng các ca sĩ mới lên tươi tắn và giọng ca trong trẻo. Người nghệ sĩ biết dừng lại vào lúc mình đạt đến tột đỉnh vinh quang của nghệ thuật là hay nhất. Vì luôn luôn để lại trong lòng người hâm mộ hình ảnh huy hoàng nhất, tươi đẹp nhất của mình. Tôi có nghe anh hát trong vài băng nhạc Asia và đĩa CD. Nghe anh mà lòng cứ tê tái, nước mắt cứ chực tuôn trào vì giọng ca của anh vẫn còn còn phong phú và truyền cảm như xưa. Nghe anh mà hình dung hình ảnh quê nghèo và những người nông dân tả lơi lam lũ trên cánh đồng đã cằn cỗi vì nắng hạ mưa đông. Nghe anh để tưởng như những âm thanh trầm bổng của chuông chùa Thiên Mụ vang lên trong buổi chiều tịch mịch bên dòng sông Hương. Nhưng ngoại hình anh thì không còn ăn ảnh nữa. Khuôn mặt anh đã nhiều nếp hằn nhọc nhằn năm tháng chồng chất. Anh vẫn phải hát, vì ngoài tình yêu gắn bó của nghệ thuật, đó còn là sinh kế của anh. Con tằm đến thác vẫn còn vương tơ! Bạn bè đã hết lòng vì anh. Một tháng trước ngày anh mất, ngày 10 tháng 1, họ đã tổ chức một nhạc hội khiêu vũ mang chủ đề Tạ Tình Tiếng Hát và Giòng Nhạc Duy Khánh với sự góp mặt của các nam, nữ ca sĩ như: Thanh Thúy, Thanh Mai, Kim Tuyến, Nguyễn Hưng, Hoàng Oanh, Phương Hồng Quế, Trần Quốc Bảo, Bảo Yến... thu hút khoảng 600 khách mộ điệu tại vũ trường Majestic, Huntington Beach. Ðêm nhạc hội thành công vượt ngoài sự mong ước của ban tổ chức. Sau nhiều năm tháng ra vào bệnh viện vì những căn bệnh trầm kha, Duy Khánh đã từ giã gia đình và bạn bè, khán giả hâm mộ để đi vào miền vĩnh hằng vào lúc 12 giờ trưa ngày 12 tháng 2 năm 2003 tại bệnh viện Fountain Valley, Orange County, California. Anh hưởng thọ 65 tuổi (1938-2003). Tang lễ của anh đã quy tụ hầu như tất cả giới văn nghệ sĩ Việt Nam tại hải ngoại; trong đó Phạm Duy đã nói lên những tâm tình dầy yêu thương trìu mến và khâm phục đối với anh, một người em, một người bạn mà nhờ đó nhạc của Phạm Duy và nhiều nhạc sĩ khác đã đi vào bất hủ.
_____________________________
|