quote:

Trích đoạn: Nhân Sâm

Cái Khó Bó Cái Khôn

Câu này nghĩa là sao? Có phài con người ta phải gặp khó khăn hay khó nghèo thì mới khôn ra?

quote:

Trích đoạn: Nhân Sâm

Cái Khó Bó Cái Khôn

Câu này nghĩa là sao? Có phài con người ta phải gặp khó khăn hay khó nghèo thì mới khôn ra?

quote:

Trích đoạn: Bồng Lai


Hi anh Nhân Sâm,

Câu tự hỏi có phải con người ta gặp phải khó khăn hay khó nghèo thì mới khôn ra của anh NS không phải là ý của cái khó bó cái khôn mà là dị bản của nó, tức là trong trường hợp đó cái khó ló cái khôn.

Hai chữ bó và ló hoàn toàn ngược nghĩa với nhau.  Nếu nhớ không lầm bản chính của nó là bó cái khôn có trước, có nghĩa tương tự như:

Khôn như tiên, không tiền cũng dại

Hay bà con xa hơn tí nữa là,

Bần cùng sinh đạo tặc -- giàu sang sinh lễ nghĩa

Cái khó trong câu cái khó bó cái khôn, nghiêng bề phần vật chất hơn là tình cảnh, nghĩa là nghèo khó chứ không phải là khó khăn trở ngại.  Bó ở trong câu đó nghĩa như là bó tay, vô phương cục cựa.  Như thể muốn làm ăn kinh doanh mà không có vốn; học giỏi mà con nhà nghèo; biết chuyện nên/phải làm nhưng không có tiền thì cũng giả ngu làm lơ không biết cho xong việc...


Không chịu đầu hàng số phận, người ta quyết định lấy "cái khôn chôn cái khó", lấy "khó khăn" đẻ ra "sáng tạo", cho nên mới có câu "cái khó ló cái khôn".  Tuy nhiên, cái khó ở trong câu này không nặng về vật chất mà là tình cảnh, nghĩa là khó khăn chứ chưa hẳn là nghèo khó.