Linh Tinh Phố Rùm Bài Viết Gia Chánh Lời Tình K Truyện Chọn Lọc Thơ Tình
Trở lại trang đầu
Đi Vào Phố Hồ Sơ Cá Nhân Thư Riêng (Private Message) Các Bài Đăng Từ Lần Cuối Bạn Vào Các Bài Đăng Ngày Hôm Nay Lịch Sinh Hoạt Ghi Danh Trở Thành Thành Viên của Phố Rùm Những Câu Hỏi Thường Gặp Danh Sách Các Thành Viên
Phố này chỉ để xem lại bài cũ, không còn đăng bài mới lên được. Xin mời các bạn qua thăm Phố Rùm mới .
Phòng ẢNH

Nói lái ! nghệ thuật của ngôn ngữ VN

 
Xem những đề mục liên hệ: (trong diễn đàn này | trong mọi diễn đàn)

Tham gia dưới tên: Guest
  In Ra
Các Diễn Đàn >> [Văn Học Nghệ Thuật] >> Nhân Văn >> Nói lái ! nghệ thuật của ngôn ngữ VN Trang: [1]
Tên login:
Thân bài << Đề Mục Cũ   Đề Mục Mới >>
Nói lái ! nghệ thuật của ngôn ngữ VN - 9/4/2005 6:35:34 AM   
thoi doi

 

Bài: 11
Kính thưa các vị , một chút hiểu biết thô thiển về ngôn ngữ dẫn đến sự yêu thích sưu tầm các bài viết về nét đặc trưng và cái độc đáo của Tiếng Việt để hôm nay Thói đời thật may mắn có trên tay một tùy bút của Nguyễn Hữu Phước ghi lại về nghệ thuật và những từ , câu , đoạn văn và bài thơ về nói lái. Xin được từ từ trích đăng cho mọi người cùng đọc chơi ; coi như phút giải trí bằng ngôn ngữ.

Thưa quý vị , tùy bút khá dài , gần 20 trang , type đầy đủ thì thiệt là quoải , nay chỉ xin được trích dẫn những đoạn trung tâm bằng sự tóm lược. Có phần sai sót , kính mong lượng thứ.

Nói lái là là cách chơi chữ đặc trưng của ngôn ngữ VN ,để bông đùa giữa bạn bè với nhau hay để châm biếm vô hại một sự việc gì đó cho vui , hoặc châm biếm , đả kích người khác mà không dám nói trực tiếp.
Đến các nhà thơ cũng mượn cách nói lái như Thế Lữ - Thứ Lễ , rồi nhạc sỹ Nguyễn Văn Hiên ở VN khi viết báo , lấy bút hiệu là Thiên Hằng - thằng Hiên

Trường hợp thường gặp của nói lái là những câu chuyện nhằm mua vui lúc trà dư tửu hậu chứ chưa chắc là có thật.
Trong tập sách này , xin quý vị hiểu cho ; sẽ có những từ nói lái hơi thô thiển , không được thanh tao , thế nên sẽ không dịch ra như 2 từ vừa rồi mà chỉ xin tô đậm để quý vị tự tìm hiểu.

Xin kể câu chuyện nói lái trong Tiến Pháp như sau : Chuyện rằng , có một cặp vợ Việt Nam , chồng Pháp vào hàng tranh sơn mài. Vì chủ nhân nói thách quá nên vợ rỉ tai chồng :" très chaud , très chaud " ( nghĩa đen là nóng quá , nóng quá ) Chồng lật đật trả tiền rồi biến ngay ra khỏi cửa cho bà vợ được mát hơn. Vợ trách chồng khi ra ngoài : " đã bảo đắt quá mà còn cứ mua ". Chồng nói là có thấy vợ kêu đắt đâu. Vợ bảo có nói rồi , très chaud là trop cher đó ( mắc quá ). bà đã nói lái theo kiểu việt Nam thế này thì bố của anh chồng cũng không thể hiểu.

Xin tạm thời post nhiêu đó và trước khi post tiếp phần 2 , xin quý vị nhớ cho. Nói lái trong tiếng Việt là đọc cho thuận tai mà thôi , chớ nói lái , không ai nghĩ đến việc thay đổi nguyên âm , phụ âm hay dấu gì cả. Thế nên trong những bài tiếp theo , sẽ có những từ nói lái mà theo cách đọc lái chứ nếu viết ra thì không đúng về chính tả.
Bài số: 1
RE: Nói lái ! nghệ thuật của ngôn ngữ VN - 9/4/2005 11:30:27 AM   
thoi doi

 

Bài: 11
Một lý do khác để dân gian phải nói lái đó là tục cử tên. Thời chữ nho còn thịnh , dân Việt có tục cử tên gọi là kỵ húy. Thí sinh của các kỳ thi trước năm 1920 là những nạn nhân đầu tiên , sau là đến người cầm bút và cuối cùng là các gánh hát rong.

Những thập niên 40-50 , các đoàn hát bội lưu động đi hát ở các miền thuộc Lục Tỉnh. Trước khi đến vùng nào thì bầu gánh phải lấy danh sách của các  chức sắc nơi đó để khi hát thì phải tránh tên trong danh sách đó hay đọc trại đi Ví dụ như cai tổng Nguyên , khi hát phải đổi thành Ngươn để tỏ lòng kính trọng. Có chuyện như thế này :
Gánh hát nọ có dịp hát lễ kỳ yên của một làng nọ. Để cho tuồng được hát hay , hội đồng xã đồng ý miễn cho đoàn hát khỏi cử tên các chức sắc , trừ 2 vị hào mục tên Hòa và Hóa. Hai ông rất hách dịch và bắt đoàn hát nhất quyết phải cử tên mình và thế là....trong màn biểu diễn họ thêm một màn có 2 người đối đáp , một người đóng vai lính. Người kia hỏi , người trong quân ngũ , lính được ăn món gì thường xuyên. Anh lính đáp : Hoặc ăn cà , hoặc ăn cá.
Rồi cả cái tên Chế linh , nói lái thành Lính chê là trùng hợp với tình trạng được miễn quân dịch của ca sỹ Chế linh do thuộc sắc tộc thiểu số Chàm.

Nói lái đơn giản về thú vật và hình như ai trong chúng ta cũng ít lần được nghe :

Con cá đối nằm trên cối đá
Mèo đuôi cụt nằm mụt đuôi kèo
Chom mỏ kiến nằm trên miếng cỏ
Chim vàng lông đá tại vòng lang
Chim sáo sọc chê anh sóc sạo
Con chó què chân bị cái quần che
Cô bé mập ú là nhờ mụ ấp
Thằng nhỏ ốm tong vác cái ống tôm
Chiều chiều Cụ mão lên rừng cạo mũ
Sáng sớm bà Hạt đi bán bạc hà
Cô nàng dâu hứa đi mua dưa hấu
Chàng rể bảnh trai ngồi tại bể tranh
Người mặc áo xanh chính là anh Sáu
Miếng thịt băm nátbtrong bụng Bác Năm
Anh chàng sứt môi ngồi ăn xôi mứt
Cô gái mồm to lặn lội mò tôm
Nhờ cái búa đỏ chẻ thành bó đũa
Cái nồi cơm thiêu lại dám kiu thơm
Tấm hình lộng kiến ai đem liệng cống
Cô gái muốn chồng ngó cái móng chuồng.

Rồi lại Xe u mê , là tiếng lóng để gọi xe thổ mộ , ngồi bệt trên sàn xe bằng gỗ cứng , phụ nữ ngồi lâu , không u mê mới lạ !

lại nữa :

Di đâu bỏ con ở nhà
hỏi em em nói đi chà đồ nhôm
Đi đâu tay xách nách ôm
hỏi em em nói đi chôm đồ nhà
lại vài câu thơ còn nhớ mang máng đâu đó của Hồ Xuân Hương
...Thuyền tình cũng muốn về Tây Túc
Trái gió cho nên phải lộn lèo
Và :
Đang cơn nắng cực chửa mưa hè
Rủ chị em ra tát nước khe
Hoặc của thi sỹ Thảo Am Nguyễn Khoa Vy ở Huế có bài
Nực cổi chi ra nổi cực lòng
Dòng châu lai láng đĩa dầu chong
Khó đi tìm hiểu nhau khi đó
Công khó nhờ ai có biết không
Và cũng của Nguyễn Khoa Vy :

Cầu đạo cho nên phải cạo đầu
Dầu lai dưa muối cũng dài lâu
Na bường bát tới nương bà sãi
Dầu sãi không tu cũng giải sầu

< Sửa đổi: thoi doi -- 9/5/2005 2:32:09 AM >

(trả lời: thoi doi)
Bài số: 2
RE: Nói lái ! nghệ thuật của ngôn ngữ VN - 9/9/2005 12:08:56 AM   
lucvantiendoinay


Bài: 162
Xin góp một bài thơ sử dụng phép nói lái khá hay mà tôi sưu tầm được:

Chú phỉnh tôi rồi chính phủ ơi !,
Chú khiêng lên hết chiến khu rồi !.
Thi đua chi nữa, thua đi mãi
Kháng chiến rao hoài khiến chán thôi !

(trả lời: thoi doi)
Bài số: 3
Trang:   [1]
Các Diễn Đàn >> [Văn Học Nghệ Thuật] >> Nhân Văn >> Nói lái ! nghệ thuật của ngôn ngữ VN Trang: [1]
Chuyển tới:





Bài Mới Không có Bài Mới
Đề Mục Nóng Hổi (có bài mới) Đề Mục Nóng Hổi (không bài mới)
Khóa (có bài mới) Khóa (không bài mới)
 Đăng Đề Mục Mới
 Trả Lời
 Trưng Cầu
 ý Kiến của Bạn
 Xóa bài của mình
 Xóa đề mục của mình
 Đánh Giá Bài Viết


Thành Viên đã Đóng Góp cho tháng 6-10/2009:
Mai Dang, Bao Cuong, vann, Tương Kính

Login | Góc Riêng | Thư Riêng | Bài Trong Ngày | Bài Mới | Lịch | Các Thành Viên | Các Diễn Đàn | Ảnh

Xin mời các bạn qua thăm Phố Cũ, có rất nhiều bài vở để xem.

Forum Software © ASPPlayground.NET Advanced Edition 2.5.5 Unicode