Truyện (Chưa Xếp Loại)

Tiếng Hót Vành Khuyên

Tiểu Thu





Tối thứ bẩy, đi văn nghệ Chu văn An về, Mai thao thức,
trằn trọc mãi . Tới gần sáng, mệt quá, mới thiếp đi
trong một giấc ngủ đầy mộng mị . Cũng tại cái bài
Trường Làng Tôi , đầy dẫy hình ảnh, gợi lại trong lòng
Mai biết bao nhiêu là kỷ niệm ...


Mai không biết có phải tại mình sanh dưới chân ông Huỳnh
Đế, hay kiếp trước vốn dòng du mục, mà với cái thời
gian ngắn ngủi có sáu năm tiểu học, Mai thay tới năm
trường khác nhau . Trong thập niên 50, tình hình dưới
quê rất lộn xộn Quận Cao Lãnh nằm dọc theo con sông
Hậu Giạng Ban ngày, quân đội Phật Giáo Hoà Hảo làm
chủ tình hịnh Đêm Việt minh từ trong đồng về quấy
rối . Thỉnh thoảng, lính Cộng hoà từ tỉnh kéo xuống bố
rạp Dân chúng lúc nào cũng phập phòng lo sợ và luôn
luôn trong tư thế sằn sạng nhảy xuống hầm núp!


Ba làm việc trên Saigon. Má, chị Lan và Mai vẫn ở dưới
quê với ông bà nội . Năm ba tháng má dắt chị em Mai lên
Saigòn thăm ba . Sẵn dịp đem gạo, gà vịt, cá mắm, trái
cây lên tiếp tệ Cao Lãnh - Saigòn chỉ cách độ 140 cây
số, nhưng phải đi tàu đò xuống Saddéc, rồi ngủ lại một
đêm (thường là ngủ trên mui tàu), hôm sau mới lấy xe
đò đi Saigọn Mai còn nhớ những chiếc xe đò cọc cạch,
khách ngồi chật như nêm, trên mui chở cả trăm thự Thỉnh
thoảng phải ngừng lại đổ nước cho nguội máy! Còn phải
qua bắc Mỹ Thuận mới là gian nan (nhưng bù lại, trong khi
chờ đợi, được ăn một dĩa cơm có con tôm càng kho tàu,
chan nước mắm mỡ hành, có trộn gạch tôm đỏ tươi, cũng
đáng lắm !)... Ở chơi với ba độ một tuần, mấy mẹ
con lại cụ bị trở về quê . Ngoài những thứ cần cho ông
bà nội, cái món không thể thiếu được, là những ổ
bánh mì dòn rụm mua tại bến xe . Lần nào mà cũng mua 2, 3
chục ổ về biếu bà con lối xóm.

Một buổi sáng đẹp trời, má đánh thức Mai dậy rất sớm .
Bắt con nhỏ tắm rửa sạch sẽ, mặc cái áo đầm sọc câro
hồng, trắng. Đầu cài chiếc nơ trắng có chấm hộng Chân
mang đôi săng đan trắng. Tay ôm hai cuốn vở và một cây
viết chị Má dắt Mai xuống đò qua sông, tới trường
thầy bảy Tánh xin cho Mai học lớp chót. Thời chiến nên
trường cất cũng dã chiến luôn! Chung quanh là những cây
cao rợp bóng mát. Suốt ngày tiếng chim hót véo von. Phía
sau trường là một rừng cây đủng đỉnh. Nhà nào có đám
tiệc cũng tới chặt lá về che rạp Bông đủng đỉnh màu
vàng tươi, kết thành chùm, để trang trí ngoài cửa rạp cho
thêm phần mỹ thuật Trường chỉ có một căn duy nhất .
Chiều ngang độ mười thước, sâu năm sáu thước, ngăn
đôi bởi một tấm phên tre, có chừa lối đi . Thầy Tánh
kiêm nhiệm hai lớp nên chạy qua chạy lại như mắc cửi .

Phần lớn học trò nhà quê ăn mặc khá lam lũ. Tuy còn nhỏ
xíu nhưng Mai cảm thấy mình hổng giống con giáp nào
trong chiếc áo đầm, nên mấy ngày sau nhứt định xin má
cho mặc áo quần bà ba như những đứa trẻ khác. Mỗi ngày
má đưa Mai ra tới bến đò, đứng đợi Mai qua tới bờ
bên kia má mới về. Tan học Mai về một mình. Má không
lo, vì ông lái đò chính là " ba nuôi" của Mai . Má kể lúc
hơn một tuổi, con nhỏ cứ bịnh rề rề, nhiều khi làm kinh,
giựt sùi bọt mép khiến cả nhà hết hộn Cô hai Bạch chị
của ba, khuyên nên đem Mai " ký bán" cho một người nào
đó làm con nuôi . Trong làng có hai nhân vật khá lạ lùng,
đó là bác Huế Nhiên và chú Huế Kiện Tuy chẳng có giây
mơ rể má gì tới cái xứ Thần kinh xa lơ xa lắc đó
(bác Nhiên người gốc Bình Định và chú Kiên người
gộc Bắc kỳ !), nhưng thời đó, trong Nam, nếu không
phải là người Nam , thì đương sự chính là người Huế !
Hai ông Huế giả hiệu này, không biết trôi lạc xuống
làng Tân An từ bao giờ (quên hỏi má), nhưng tứ cố vô
thân, nghèo xơ nghèo xạc Sau này, khá lớn tuổi, chú
Kiên cưới được cô Mành, vì cô này lật lợ. Phần
bác Nhiên được đẹp duyên với cô Chương, lý do đơn
giản là trai làng không ai dám đến gần. Cũng bởi xuân
thu nhị kỳ, mỗi năm cô tắm nhiều nhứt là hai lần !
Vậy mà khi lấy chồng cô đẻ sòn sòn năm một. Sản xuất
một lèo tới sáu, bảy đứa . Má kể có lần tới thăm
bác gái mới sanh, vừa vén mí mùng lên là má tượng
xỉu cái đùng, vì cái sự " nặng mùi" từ trong mùng
xông ra ! Cả xóm lăn ra cười cái lần bác bị bà chị
ruột lôi sềnh sệch xuống sông bắt tắm. Bác vừa " bị"
tắm, vừa khóc, vừa nỉ non :

- Bắt tui tắm rủi tui bịnh ai chịu tiền thuốc đây ?

Bà chị vừa kỳ cọ cho bác, vừa la ầm ĩ :

- Mày bịnh tao chịu tiền thuốc. Đàn bà con gái gì mà
còn hôi hơn chồn ! Tao cũng khá khen cho thằng chồng mày
còn ở với mày cho tới ngày nay !

Vậy mà lũ con bác lớn như thổi, mạnh cùi cụi quanh năm.
Vì vậy ba má đem Mai ký bán cho bác làm con nuôi . Chỉ khổ
thân con nhỏ, mỗi lần gặp ông già nuôi đều bị ổng ôm
" hun" một phát lên má ! Ai qua đò cũng phải trả mấy
cắc, riêng Mai thì miễn phí (con nuôi cũng có khác!). Đó
là chưa kể những hôm phát tài, bố cao hứng móc túi cho
Mai năm cắc mua mía ghịm Về nhà bị má la, vì bác nghèo,
con đông, không nên nhận tiền của bác tội nghiệp!

Kỷ niệm không thể quên được trong thời gian học lớp
chót này là cái chết tức tưởi của thằng Đượng Nó
mới bằng tuổi Mai . Một hôm đang ngồi học, cu cậu ôm
bụng kêu đau . Thầy Tánh cho nó vệ Qua hôm sau không thấy
nó đi học lại . Đến ngày thứ ba, thầy nói nó vẫn còn
đau nhiều lặm Trị thuốc bắc hoài không hết, gia đình
phải đem nó xuống bịnh viện Cao Lãnh điều trị Nhưng
hai ngày sau thằng Đường chệt Lúc đó mọi người mới
biết nó bị sưng ruột dư . Khi chở xuống bịnh viện đã
bể tùm lum, không cứu kịp!... Thầy Tánh dẫn cả hai lớp
đi đưa đám ma . Thấy má nó lăn lộn khóc, Mai cũng thút
thít khóc theo!...

Qua năm sau, lên lớp năm, Mai khỏi phải qua đò, vì chú hai
Thuận (em chú bác của ba) mở một ngôi trường cách nhà
Mai độ hai trăm thược Kêu ngôi trường cho nó oai, chớ
thật ra nó còn có phần tệ hơn " ngôi trường" năm ngoái,
vì chỉ trần sì có một lớp ! Trường được cất trên
nền đất, xung quanh là vườn cam, quít, bưởi ... Sát vách
có cây mận hồng đào, trái đỏ tươi, thường xuyên thu
hút " nhỡn quan" của đám học trò ham chơi hơn ham học Chú
Thuận vừa là thầy giáo, vừa là thầy thuốc. Đúng ra
lúc còn trẻ, chú bị gia đình bắt ép phải khăn gói quả
mướp ra tận xứ Huế tầm sư học đạo . Chú được thọ
giáo với một danh sư đất thần kinh (lần nầy đúng là
người ... Huế trăm phần trăm). Tuy giỏi về nghề thuốc
vô cùng, nhưng chú chỉ thích làm thầy giáo . Cuối cùng
chú đành hanhsọng nghệ, trong sự sung sướng của đám
học trọ Trường cách nhà có một cái sân độ mươi
thước. Mỗi lần có khách đến nhà xin khám bệnh, chú
giao lớp cho thằng Nam , (vì nó nhiều tuổi và lớn con
nhứt lớp), nhưng lại hiền khô, chẳng ma nào sợ, nên
lần nào lớp học cũng ồn như cái chợ Có đứa còn
chạy qua đứng trước cửa nhà thầy, khoanh tay cúi đầu
rất nghiêm chỉnh :

- Thưa thầy cho em đi ... đắi!)

Thầy đang tập trung hết tâm trí để bắt mạch cho bệnh
nhân, nên phải gật đầu . Mười lần hết chín, nhóc ta
chạy ù ra vườn, nhảy tót lên cây mận, hay cây trứng cá,
hái đầy nhóc một túi ... Chú Thuận trị học trò bằng roi
mây . Nhưng hình phạt thần sầu nhứt của chú là nắm mớ
tóc mai kéo lên. Kéo tới đâu là nạn nhân nhắm mắt, nhắm
mũi cố rướn người theo tới đó. Chừng rướn hết nổi
thì chỉ còn nước oà lên khóc !...

Đến giữa năm học, có một chuyện động trời xảy ra
làm rúng động cả mái trường (may phước được lợp
bằng lá!) bé nhỏ này . Hôm đó trời nắng thật đẹp,
không khí trong suốt như pha lê, lại mát mẻ dịu dàng nhờ
đám mưa tối hôm trước. Trong vườn chim chóc ríu rít
chuyền cành. Trong lớp, đám học trò nhỏ đang để hết
tâm trí vào bài toán độ Chợt có tiếng chim véo von
từ ngoài đưa vào . Tiếng hót rất lạ, không giống bất
cứ tiếng chim nào hằng ngày Mai vẫn nghe . Mấy chục cặp
mắt đồng loạt hướng về phía cây mận sát vách (vách
bằng lá chằm, còn chừa phía trên độ hơn thước mới
tới nóc). Lủng lẳng trên nhánh mận là một chiếc
lồng chim, bên trong có một chú đang nhảy nhót lung tung,
thỉnh thoảng ngừng lại vươn cổ lên hót một tràng. Chú
chim rất đẹp, đẹp hơn tất cả những con mà Mai đã
được thấy, với bộ lông màu xanh lá cây, chiếc mỏ
màu vàng và hình như giữa hai mắt có một khoanh tròn
màu trặng Chú Thuận nhíu mày hỏi :

- Lồng chim của đứa nào ?

Thằng Tín - con chú - đứng lên khoanh tay :

- Dạ của con.

Chú ngạc nhiên:

- Ủa, ở đâu mày có ? Mà giống chim gì coi lạ quá vậy ?

Thằng Tín hơi ngập ngừng :

- Dạ của chú Huế Kiên cho con. Chú nói con chim này tên
Vành khuyên (nó phát âm Dành khuyên).

Chú Thuận nhíu mày như đang suy nghĩ một điều gì, rồi
như chợt nhớ ra, chú cao giọng :

- Có lý nào chú Huế Kiên cho mày . Loại chim này đâu có ở
đây mà chú bắt được ?

Thằng Tín cặp mắt chớp lia, ấp a ấp úng :

- Dạ, con không biệt

Chú Thuận từ từ tiến tới trước mặt ông con, mặt
đằng đằng sát khí :

- Có phải mày đã ăn cắp năm đồng của má mày để mua con
chim này không ? nói mau . Hôm kia má mày kêu mất năm đồng.

Thằng Tín lắp bắp :

- Dạ không phải con.

Nói chưa dứt câu đã bị lãnh hai cái tát nẩy lửa . Cu cậu
hồn bất phụ thể đành khai thiệt:

Số là cách đây hơn tháng, chú Huế Kiên được ông Tám
Sang mướn chèo ghe, chở lúa lên Saigòn bán cho mấy chành
gạo . Trong lúc rảnh rỗi, chú theo mấy người bạn lái ghe
đi thăm Saigòn, Chợ lớn cho biết. Tới khu chợ bán đủ
loại chim, cá, chó, mèo ... thấy có bán con chim Vành Khuyên,
có lẽ chạnh lòng nhớ về xứ Bắc xa xôi, chú đứt ruột
trích ra một món tiền, mua chú chim đem về, chắc mong
hằng ngày ngắm nhìn cho đỡ nhớ quê xưa . Không ngờ
gặp nhóc tì Tín là người đồng điệu . Tuy mới tám
chín tuổi đầu, nhưng cu cậu rất mê chim chóc. Nó đã
từng nuôi một con sáo (từ lúc mới ra ràng), bỏ công
hằng ngày bắt cào cào, châu chấu cho ặn Sau đó còn
lột lưỡi và dạy sáo ta nói được vài câu . Nhưng một
hôm bất cẩn, anh chàng bỏ mạng dưới nanh vuốt của mấy
con mèo hoang bên nhà bà Sáu Tân (sát hàng rào!). Cu Tín
tiếc thương con sáo khóc hết mấy ngày . Từ hôm biết
chú Huế Kiên có con chim lạ, vừa đẹp lại hót hay, hầu
như ngày nào nó cũng ra nhà chú, ngoài lộ mới, để
chơi với con chịm Cách đây hai hôm, con Lanh, con chú
Kiên bị trúng gió (?), trên thổ hạ tả, chú kẹt tiền
mua thuốc cho con, nên muốn bán rẻ, vừa chim vừa lồng
có năm động Cu Tín mừng rơn, nhưng đào đâu ra tiền ?
Suy nghĩ nát óc, sau cùng mê con chim quá, cu cậu đành
nhắm mắt " mượn đại" tiền của bà via . Hy vọng bả
không khám phá ra . (Ai bảo trai gái khi thương nhau mới
mù quáng ? Hỉ mũi chưa sạch như thằng Tín, khi mê chim
cũng dám uống thuốc liều chớ bộ!). Sau khi tặng
ông con hai cái tát gần gẫy cổ, chú Thuận quay ra
cho cái đám học trò, đang ngẩn tò te, một bài mô
ran : lợi dụng lúc nhà người ta đang " tang gia bối
rối" để mua đồ rẻ như thằng Tín là gian ác! Thay
vì ăn cắp tiền đi mua con chim, nó có thể xin chú
thuốc đem cho con Lanh nhưng Mai có nghe
gì đâu . Vì tuy sóng gió đang ầm ầm xảy ra trong lớp
học, ngoài kia, chú Vành khuyên vẫn thản nhiên nhảy
nhót và cất tiếng hót véo vọn Sau khi tan học, chú
Thuận dẫn thằng Tín, cầm lồng chim tới nhà chú
Huế Kiên trả lại, năm đồng cho luôn. Chú Kiên mừng
lắm, cám ơn rối rít! Cũng từ đó, tiếng hót và
chú chim màu xanh có cái tên Vành khuyên đã thấm sâu
vào tâm hồn non nớt của cô nhỏ. Nhớ hoài ...

Rồi năm học sau, Mai không nhớ vì lý do gì (thuở đó,
ăn, học, đánh chuyền, nhảy lò cò, tắm sông, cất nhà
chòi ... chiếm hết thì giờ và tâm trí của Mai, còn
chỗ nào để nhớ đến chuyện khác ?), chú Thuận
dẹp ngôi trường nhỏ và chú Sáu Lân, cũng em họ của
ba, tốt nghiệp trường " Xách Lu" (tức Chasseloup Laubat,
các bà dưới quê phát âm nôm na là Xách lu cho tiện!),
trên Saigòn về, xin phép ty học chánh dưới Cao Lãnh
mở một ngôi trường tiểu học (chỉ có ba lớp).
Trường được cất trên nền cũ của ngôi nhà nền
đúc xưa (bị tiêu thổ khang chiến phá từ lâu), vách
ván bổ kho, mái tôn đàng hoạng Tuy mái tôn nhưng
không nóng, nhờ núp dưới bóng mát của hai cây vú
sữa tím cổ thụ Ngoài Hiệu trưởng Lân còn có hai
cô giáo . Cô Bích độc thân, từ tỉnh khác đổi tới,
nên cô phải mướn một căn phòng, ăn ở luôn tại nhà
bà Sáu Tận Cô xinh xắn, hiền dạy lớp năm. Lớp tư
do cô Liễu phụ trách. Cô Liễu có gia đình, năm đó
đang mang bầu đứa con thứ nhì. Mỗi sáng cô phải
đi bảy cây số, từ Cao Lãnh lên Tân An dạy . Học trò
đứa nào cũng mê tơi mùi nước hoa từ người cô
toả ra . Chú Lân dạy lớp ba . Chú đánh học trò còn
dữ hơn chú Thuận Chú không xài roi mây mà xài
thước bảng! Làng Tân An nằm cạnh con sông Cửu Long,
đất bồi nên cây trái sum suệ Nhiều nhất là xoài
và dừa . Ít người làm ruộng Trái lại xã Mỹ Ngãi
nằm sâu trong đất liền, cách Tân An một cánh
đồng khá rộng Đa số làm nghề nộng Đến mùa
gặt, cần nhiều nhân công, nên con cái họ đi học
thất thượng Nhiều đứa trụ trì một lớp hai,
ba năm là chuyện tự nhiên. Trong lớp Mai có năm
đứa bên Mỹ Ngãi qua học . Tội nghiệp, phải đi bộ
ba, bốn cây số mới tới trường, nên tụi nhỏ phải
gói cơm đem theo ăn trưa tại lớp. Chiều, tan học
lại phải băng qua cánh đồng rộng mênh mông mới về
tới nhạ Còn sức đâu để học bài, nên đứa nào
cũng học rất kẹm Nhứt là thằng Đức. Nó hơn Mai
hai tuổi, mà tháng nào cũng bị cầm cờ đứng chọt
Mỗi khi bị thầy kêu đọc bài thuộc lòng là mặt mày
nó xanh dợn Có hôm làm toán sai be bét, bị chú Lân
phạt năm khẹ Mỗi lần cây thước bảng quất cái trót
xuống bàn tay đen đủi của thằng Đức là Mai lại giật
thót người . Nó nghiến răng chịu trận không dám khóc,
nhưng cặp môi xám nghoẹt! Có một lần chú oái oăm bắt
Mai thi hành bản án, vì Mai được nhiều điểm nhứt
lợp Mai là người từ bi, chớ đâu có gian ác như chú
Lân, nên chỉ khẻ nó một cái nhẹ hều . Chú giật cây
thước, bắt Mai xoè bàn tay bé bỏng ra, rồi quất xuống
một cái mạnh ơi là mạnh. Đau thấu trời xanh! Đâu có
chịu tha, chú bắt Mai tiếp tục thi hành bản án. Lần
này, con nhỏ lấy hết sức quật cho anh cu Đức năm cái .
Hôm sau, Mai đem cho nó trái xoài thanh ca chín vàng lườm,
thơm phức:

- Trò đừng giận tui nha . Tui đâu muốn đánh, tại thầy
bắt.

Thằng Đức nhận trái xoài, ra vẻ cảm động:

- Tui hổng giận trò đâu . Cũng tại tui học dở thôi! Mà
Mai à, trò làm cách nào mà học giỏi quá vậy ? Tháng nào
cũng đứng nhứt.

Con nhỏ nghệt mặt ra, rồi cười trừ, vì biết phải
giải thích cách nào đây ? Chú Lân còn độc thân lại đẹp
trai . Cô Bích xinh xắn, dễ thương, thì chuyện gì đền
tất phải đện Hai người thương nhau . Nhưng Mai nghe mấy
người lớn nói gia đình cô Bích không môn đăng hộ đối
(Mai đem câu này hỏi con Hải, con chú Thuận, nó hơn Mai một
tuổi, ai ngờ nó cũng mù tịt, không hiểu gì hết, nhưng
ráng làm tài lanh, đóng vai Mao Tôn Cương: - Chắc nhà cô
Bích nghèo, không có nhiều đăng để bắt cá!) với gia
đình mình, nên ông bà Tám Dư đang đi hỏi vợ cho chú Lân
dưới Cao Lạnh Cô Thu, con gái ông Hội đồng Tâm, nhà
rất giàu . Một trưa chúa nhật, con Hải, thằng Lâm và
Mai hẹn nhau đến nhà bà Sáu Tân. Nhà bà cất cách mặt
đất độ nửa thước, dưới sàn tối om, có một đám
mèo hoang trú ận Ba đứa chui vô sàn để nhìn mấy chục
cặp mắt sáng rực, di chuyển trong bóng tối của lũ mèo,
đang chạy lung tung vì sợ Không ngờ phía trên là phòng
cô Bích. Tụi Mai nghe tiếng cô khóc nỉ non, rồi tiếng
chú Lân dỗ dành:

- Em đừng lo . Anh nhứt định không cưới cô Thu đâu .
Anh thề chỉ thương mình em thôi ...

Nghe đến đây ba nhóc tì bấm nhau rút lui có trật
tự Vì lỡ chú biết được, tưởng mấy đứa đi
rình thì no đòn! Không ngờ nhỏ Hải miệng bép xép,
bật mí cho thiếm Thuận nghe, bả lật đật chạy đến
nhà bà Tám Dư " ráp bo" y chang. Cuối cùng, như tất cả
những ông anh, bà chị đi trước, chú Lân cũng phải
cưới cô Thu - áo mặc không qua khỏi đầu - Cô Bích
thất tình, ốm nhom, ốm nhách. Nhưng vì yêu chú Lân
cô vẫn ở lại trường Tân An. Hai người cứ lén lút
qua lại với nhau, bị thiếm Lân đánh ghen mấy trận. Cô
xấu hổ phải xin đổi đi tỉnh khác (Chuyện này Mai
không thấy tận mắt, chỉ nghe con Hải kể lại . Vì lên
lớp nhì, Mai theo má và chị Lan qua bên làng Phong Mỹ,
cách Tân An bảy cây số).

Trường tiểu học Phong Mỹ có bốn lớp: năm, tư, ba,
nhị Lớp Mai có tới 40 học sịnh Dạy lớp Mai là thầy
Hiệu trưởng Lượng Vừa tốt nghiệp Sư phạm là bị
đổi xuống cái làng quê xa lơ xa lắc này . Hôm thầy
và bà mẹ từ Saigòn dọn xuống, hầu như cả chợ Phong
Mỹ túa ra xem, vì lần đầu họ mới thấy một người
Bắc chính cống! Bà cụ trạc năm mươi (thời đó dưới
quê, năm mươi đã lạ lão lắm rồi!) , tóc vấn khăn
nhung đen, răng nhuộm đen, người tầm thược Thầy
Lương ốm, cao, trắng trẻo , đúng câu bạch diện thư
sịnh Mẹ con thầy mướn căn nhà sát chợ, ngay trước
cửa trường. Mọi người không dấu được sự kinh ngạc
khi nghe thầy gọi mẹ bằng u . Sau này Mai nghe kể, bà cụ
goá chồng sớm. Hai mẹ con dắt díu nhau vào Nam năm 54. Bà
buôn tảo bán tần nuôi con ăn học cho khi thành tài . Một
mẹ một con nên bà thương và săn sóc thầy một cách quá
đạng Đôi khi làm thầy mắc cỡ đỏ cả mặt, gắt lên:

- U, u, u đừng làm thế!

Má mướn nhà tại chợ cho chị Lan mở tiệm may và cũng là
người duy nhứt đã từng sống trên Saigòn nên dễ thân
với bà cụ Có chuyện vui buồn gì cũng kể cho nhau nghe .
Như thường lệ, Mai là đứa nhỏ tuổi nhứt lợp Bên
con trai có anh Dương và anh Sang tới mười bảy tuổi . Bên
gái có chị Lệ Hoa và chị Kim Sa cũng mười bảy . Còn sàng
sàng mười ba, mười bộn Học trò làng Phong Mỹ có phần
văn minh hơn bên Tân An, vì phần lớn ở tại chợ Tuy
vậy vẫn không bỏ được thói quen đi chân đật Mấy
ngày đầu còn mang guốc, sau Mai phải lén má bỏ guốc ở
nhạ Như vậy mới có vehoà hợp, hoà giải dân tộc!
Chỉ khổ mùa mưa, lũ trùn bò lổm ngộm Mỗi bước đi
phải nhìn trước nhìn sau . Cả tháng đầu nghe thầy giảng
bài, lũ học trò ngẩn tò te, vì thầy nói tiếng Bặc
Những tiếng nhé, nhỉ, chua có đứa nào đã được
nghe qua trong đời ? Nhưng từ từ cũng quen. Thầy rất
hiền, tận tâm, vui vẻ và thỉnh thoảng lại vác cây guitar
vô lớp gảy từng tưng cho lũ học trò nghe, nên ai cũng
mến thầy .

Qua năm lớp nhì không có gì đáng ghi nhớ. Hoạ chăng
thỉnh thoảng Mai thấy trong hộc bàn có một tấm tranh vẽ.
Khi thì vẽ một đoá hoa, lúc chỉ là một chiếc lá vàng.
Tranh nhỏ thôi, nhưng rất đẹp Không bao giờ có chữ ký,
nhưng Mai biết tỏng là của thằng Bằng, vì trong lớp chỉ
có nó vẽ đẹp nhựt Đôi khi vô tình con nhỏ còn bắt gặp
cu cậu nhìn lén mình nữa chợ Những lần bị bắt quả
tang, cu ta đỏ mặt lên như con gái!... Thỉnh thoảng cuối
tuần, Mai, Kim, Hằng với chị Lệ Hoa đạp xe vào chơi nhà
Kim Sa, ở tuốt trong ngọn (con rạch Phong Mỹ, bắt đầu từ
sông Cửu long, chạy sâu vào tuốt trong Đồng Tháp Mười .
Chỗ giáp sông gọi là vàm, cuối rạch gọi là ngọn Dân
chúng cất nhà dọc hai bên bờ rạch và dùng xuồng nhỏ
để di chuyện Dân quê giặt quần áo, rửa thức ăn,
tắm gội, uống nước cũng chỉ với con rạch này . Nên má
kể có năm, bịnh đậu mùa hoành hành, dân chúng hai bên
bờ chết như rạ).


Nhiều lần tụi Mai đụng đầu với thầy Lương ở nhà
Kim Sa . Thầy có vẻ hơi lúng túng, nhưng cô nàng chẳng
những rất tự nhiên mà có phần hơi ... kênh kênh! Cũng
từ đó Mai để ý thấy thầy Lương gọi cả lớp bằng
trò, trừ Kim Sa thầy gọi bằng em ngọt sớt! Lũ nhóc cà
nanh, nói hành nói tỏi, không ngờ tới tai thầy . Một
hôm thầy la tụi Mai một trận giữa lớp. Tụi con trai
được trớn, giờ ra chơi bu lại mắng thêm, nói bọn con
gái nhiều chuyện Thằng Luyện còn dám xỉ vô trán Mai
nữa chớ! Cả đám tức mình khóc hu hu ... Nghĩ lại tại
bọn Mai thấp cổ bé miệng, chớ một lần đang chơi nhà
nhỏ Kim, cách nhà thầy Lương có một căn (mẹ thầy về
Saigòn thăm bà con). Chính mắt tụi Mai thấy Kim Sa vô nhà
thầy . Mấy phút sau cả đám tới gõ cửa . Thầy ra mở,
nhưng không đóng cửa lại mà mở toang, cho cánh cửa dựa
sát vạch Tụi Mai làm bộ hỏi bài, nhưng cặp mắt đảo
chung quạnh Không thấy bóng dáng " Mụ Dạ Xoa" , (Từ hôm bị
thầy rầy " oan" , tụi Mai tức mình bèn đặt biệt danh này
cho Kim Sa để trả thù!), mấy nhóc đành chào thầy . Ra
ngoài, nhỏ Hằng thì thầm :

- Tao nghe rõ ràng có tiếng thở phía sau cánh cửa . Chắc
chắn là Mụ Dạ Xoa núp ở đó. Tức quá chời!...

Thời gian trôi nhanh, Mai lên lớp nhứt. Thầy Lương càng
ngày càng " lậm" và cuối cùng chuyện này cũng tới tai
bà cụ Mẹ thầy không thích Kim Sa, bà nói con bé có cặp
mắt lẵng lơ quá (ddó là lời cụ tâm sự với má Mai).
Nhứt là bà đang ngắm nghé chị Bạch (chị thằng Đức học
cùng lớp Mai). Chị đẹp dịu dàng, tánh tình thuỳ mị, đảm
đang, cả chợ ai cũng mện Bà nhờ má Mai đứng ra làm
mối . Thầy Lương cũng bằng lọng Hai bên định ngày làm
đám hỏi . Thứ bảy, học trò chỉ học buổi sạng Sau khi tan
học, mẹ con thầy sẽ cùng với má của Mai đem lễ vật
tới nhà chị Bạch Bên nhà gái chuẩn bị tiệc tùng từ
hôm trược Không ngờ, học trò vào lớp được khoảng
nửa giờ, bên Hội Đồng Xã cho người qua mời thầy
Lương đến trụ sở có việc Thầy tỉnh queo trong khi đám
học trò ngơ ngác nhìn nhau . Thầy dặn không trò nào được
rời khỏi lớp trong lúc thầy vắng mặt Nhưng nhứt quỉ
nhì ma thứ ba là học trò mà! Thầy vừa qua tới trụ sở
Xã thì thằng Triết (lí lắc nhứt lớp), cũng đã nhảy
qua cửa sổ, chạy theo núp phía sau để dọ thạm Độ
mười lăm phút sau, nó hớt hải chạy về báo một tin
động trời : gia đình chị Kim Sa thưa thầy Lương về
tội ... dụ dỗ gái tơ và khủng khiếp hơn nữa là cô
nàng đang mang bầu! Lúc đó bộ tam sên Kim - Mai- Hằng
vênh mặt lên:

- Thấy chưa ? Năm ngoái đứa nào nói tụi tao nhiều chyện? .


Phía con trai nín khe ... Ngồi trong lớp mà đứa nào cũng
như ngồi trên đống lửa . cuối cùng chịu hết nổi, cả
đám rủ nhau qua trụ sợ Lúc đầu còn sợ sợ, núp núp,
lén lẹn Lát sau thấy hấp dẫn quá, quên cả sợ, đám
học trò chen chúc nhau xẹm Thầy Lương và bà mẹ đứng
trước mặt Ban Hội Đồng (trong đó ngài phó Chủ Tịch
là bác của " nạn nhân" . Điệu này thầy thua là cái chắc!).
Kim Sa ngồi cuối gằm mặt, bên cạnh là bà dị Gia đình
họ bắt thầy Lương phải nhận cái bầu và làm đám cưới
ngay . Mẹ thầy đâu chịu đầu hàng dễ dàng, bà nhất
định không công nhận Kim Sa và đặt một câu hỏi to
tướng về tác giả cái bầu nọ!?

Trước mặt đám học trò, thầy Lương mắc cỡ đỏ mặt
tía tai, quên tuốt luốt công lao dưỡng dục của bà mẹ,
lớn tiếng quát :

- U im đi . U biết gì mà nói!

Không ngờ ông quí tử có thể đối xử với mình một
cách phủ phàng như vậy, bà cụ oà lên khóc, kể lể tùm
lụm Những tiếng " ối giời ôi ..." cụ vừa khóc vừa
rên lên khiến mọi người cũng cảm thấy não lòng! Thầy
Lương xin phép dẫn mẹ về rồi sẽ trở lại . Thầy lôi
tay, cụ nhất định trì lại . Sau cùng vì yếu sức hơn,
bà đành theo con ra vệ Hôm sau, những lễ vật thay vì
được đem đến nhà chị Bạch, lại phải trực chỉ hướng
nhà Kim Sa!

Sau này, tụi Mai mới biết chính thầy Lương " khả kính"
có dự phần trong cái " âm mưu" đi kiện này . Thầy dư
biết nói suông không đời nào bà cụ chịu cho thầy
cưới Kim Sa, nên mới đồng ý dựng vở tuồng này . Tuy
xấu hổ một chút, nhưng kết quả trăm phần trăm! Chỉ
tội nghiệp chị Bạch vỡ mộng làm bà Hiệu trưởng và
gia đình chị bữa đó chờ đàng trai dài cả cổ cũng
chẳng thấy đâu! Vậy mới biết khi đã vướng vào lưới
tình thì sẵn sàng tung hê hết. Cả danh dự lẫn tình mẫu
tử đều phải cuốn gói đi ra chỗ khác chơi!... Bà cụ chỉ
còn nước cắn răng khóc thầm.

Lên trung học Mai theo má lên Saigòn ở luôn, nên biệt tin
cả đám bạn cũ. Nhưng từ khi bỏ nước ra đi, rất thường,
trong mơ Mai thấy mình sống lại y hệt cái thời thơ ấu đó.
Cũng những mái trường làng rợp bóng cây xạnh Cũng giòng
sông hiền hoà, mà hầu như ngày nào bọn Mai cũng nhảy
xuống tắm, đến khi mặt mũi tái xanh vì lạnh mới chịu
lên. Cây sung già thân thể sần sùi tại bến đó. Núp
dưới bóng mát đó, chị Hạnh tươi cười mời những khách
bộ hành qua lại mua những chùm mía ghim ngọt ngào, những
chén bánh lọt chan nước dừa mát rượi và nhứt là tiếng
hót của chú chim Vành khuyên màu xanh, mỏ vàng, nhảy tung tăng
trong lồng, cặp mắt đen nhánh lúng liếng nhìn qua nhìn lại ...

Sáng hôm sau dậy trễ, Mai ra bếp đã thấy Tiến đang ngồi
nhâm nhi ly cà phê phin bốc khói thơm lừng, vừa đọc báo .
Thấy vợ ra, Tiến buông tờ báo xuống hỏi:

- Làm gì mà đêm qua cứ lăn lộn hoài vậy nhỏ

Mai bưng ly cà phê của chồng uống một hớp:

- Nghe bài Trường Làng Tôi, em nhớ tới những mái trường
xưa dưới quê lúc còn nhỏ . Nhớ muốn chết luôn!

Tiến giả bộ hốt hoảng:

- Ấy ấy, nhớ thì cứ nhớ nhưng đừng chết. Bỏ tui cu ky
một mình tội lắm à nha!

Mai xì một tiếng:

- Người ta nói vậy thôi, chớ bộ ngu sao chết! Còn anh
nữa, sao không bao giờ em thấy anh nói nhớ về miền Bẳc

Tiến lấy giọng bi thảm:

- Ối giời, bà xã yêu quí, bộ bà tưởng ông chồng bà
có trái tim bằng sắt hay sao chứ? Nhiều khi tui nhớ da nhớ
diết cái xứ Hưng Yên. Nhất là vào mùa hè, mỗi khi bà
mua nhãn về ăn, là lòng tui đứt ra từng đoạn (?!) vì
nhớ tới mấy cây nhãn ngon không thể tả trong vườn nhà
bà ngoại ngày xưa ...

Mai ngắt lời, dài giọng:

- Thơ mộng dữ hôn! Nhớ gì không nhớ, chỉ nhớ mấy
cây nhãn!

Tiến cười hà hà:

- Cưng ơi, cổ nhân có phán rằng: có thực mới vực
được đạo . Chà, nói đến đây anh lại cảm thấy đói
bụng. Thôi đi hâm nồi bún riêu đi cưng.

Mai vừa mở tủ lạnh vừa nói:

- Thưa ông tướng có ngay . Trong khi chờ đợi, gọi dùm
mấy nhóc tì dậy ăn luôn.

Tiến đứng lên cái rụp:

- Xin tuân lệnh bà nội tướng!




Tiểu Thu
tieuthu@sprintcạ


nguồn: Bán Nguyệt San Miệt Vườn, số 10, 15/01/2000
http://www.saigonline.com/mietvuon


Số Lần Chấm:  
4

(để chấm điễm, xin bấm vào số sao)

Số lần đọc: 2,601
Nguồn: không rỏ
Đăng bởi: Thành Viên ()
Người gửi: Zero
Người sửa: phuong cac 12/26/2002 10:15:34 AM