(Độc giả cần phải tham khảo thêm với Bác Sĩ Gia Đình của mình)

Tình ca Việt Nam có một bài nhạc luân vũ "lả lướt", hay và nổi tiếng:

"Em lo gì trời gió
Em lo gì trời mưa
Em lo gì mùa Hạ
Em tiếc gì mùa Thu..."
(Thoi Tơ/thơ Nguyễn Bính, nhạc Đức Quỳnh)

Hói đầu rất thường thấy ở đàn ông. Về phương diện y khoa, có hai loại hói đầu, một là hói tóc ở trán hai là hói trên đỉnh đầu và thêm một loại thứ ba hói cả trán lên đỉnh đầu.

Những người có vầng trán rộng, khi còn trẻ, thường được khen là có... "tướng tốt", thường được nghĩ là người thông minh. Nhưng thời gian trôi qua, trán bắt đầu "rộng"... hơn nữa, vầng trán bắt đầu lên... cao cao và bắt đầu... bong bóng, thì là... trán bị hói. Hình như trán càng hói nhiều thì lại càng... bóng hơn! Không biết trán... "rộng rãi" thêm như vậy, người ta có thông minh hơn không nhỉ? Loại hói thứ nhất này có tên là hói trán (frontal baldness).

Bị hói tóc ở trên đỉnh đầu tương đối kín đáo hơn. Nếu muốn tránh "người kia" nhìn thấy, hãy cố đừng cúi đầu. Lúc nào cũng... "ngẩng mặt lên trời", thì người đối diện có thể không biết mình bị hói.  Nhưng, người ở phía đằng sau lại thấy rõ cái khoảng đầu không có tóc đó. Thành ra, muốn tránh người đi đằng sau thấy mình bị hói, lúc nào cũng nên... "cúi gầm mặt xuống đất". Loại đầu hói thứ hai này gọi là hói đỉnh đầu (vertex baldness).

Còn loại tóc hói thứ ba, cũng hay thấy ở ngoài đời, là loại tóc hói từ trán ngược lên đến đỉnh đầụ Loại này là "tổng hợp" của cả hai loại trên nên tạm gọi là hói trán đỉnh (frontovertex baldness).

Nhưng hói đầu, hói tóc thì có liên quan gì đến... "Thoi Tơ" của thi sĩ Nguyễn Bính và nhạc sĩ Đức Quỳnh? Đừng có... "nóng"! Cứ... "bình tĩnh", cứ... "thư thả" đọc tiếp, rồi sẽ thấy có sự liên hệ.

Trước hết, hãy bàn đến một cuộc khảo cứu y khoa khá lớn Physician sõ Health Study của trường đại học y khoa Harvard tại Boston, Massachusetts.

Trong 11 năm trời, các y sĩ khảo cứu gia đã theo dõi tổng cộng 19,112 người đàn ông tương đối khỏe mạnh, cùng sự liên hệ giữa chứng đầu hói và bệnh nghẽn động mạch tim (coronary artery disease). Bệnh tim mạch là nguyên nhân đứng hàng đầu gây ra cái chết của con người ở Hoa Kỳ. Mỗi năm, tử xuất của bệnh tim mạch cao hơn tử xuất của tất cả các bệnh ung thư cộng chung lai.
Kết quả cho thấy đàn ông "ít tóc", hói, bị bệnh nghẽn động mạch tim nhiều hơn những người "nhiều tóc", không hói. Hói tóc ở đỉnh đầu dễ bị bệnh hơn là hói trán.

So với những người không hói tóc:

-những người hói trán xác suất bị bệnh nghẽn động mạch tim tăng lên đến 9%
-những người hói đỉnh đầu nhẹ, hói ít, xác suất bị bệnh này tăng khá cao, lên đến 23%
-những người hói đỉnh đầu nặng, hói nhiều, xác suất bị bệnh còn tăng cao nhiều hơn nữa, khoảng 36%

Như vậy, đối với những người bị hói đỉnh đầu nặng, sự nguy hiểm dễ bị bệnh nghẹt động mạch tim cũng lên cao, tương đương như những người bị bệnh cao áp huyết hay cao lượng cholesterol trong máu.

Từ lâu, người ta đã biết một ảnh hưởng của kích thích tố nam (androgen) là làm con người dễ bị bệnh tim mạch. Ngược lại, kích thích tố nữ (estrogen) có khuynh hướng bảo vệ người tránh bớt loại bệnh này. Đó chính là lý do những phụ nữ sau khi hết kinh nguyệt dùng kích thích tố nữ ít bị bệnh tim mạch hơn, so với những đàn bà không dùng thuốc.

Tại sao đàn ông bị bệnh tim mạch nhiều hơn đàn bà? Rất giản dị, vì cơ thể đàn ông có nhiều kích thích tố nam.
Tại sao người hói đầu bị bệnh nghẽn động mạch tim nhiều hơn những người không hói đầu? Lý do cũng tương tự, những người hói đầu có nhiều kích thích tố nam hơn.

Vấn đề quan trọng đặt ra ở đây là các bác sĩ gia đình phải để ý đến những bệnh nhân bị hói đầu, nhất là những người bị hói tóc nặng ở đỉnh đầu. Khi săn sóc những bệnh nhân này, các y sĩ cần coi chừng nhiều đến chuyện phòng ngừa bệnh tim mạch bằng cách chữa kỹ càng những bệnh cao áp huyết, bệnh cao mỡ (cholesterol và triglycerides), bệnh tiểu đường và khuyên họ vận động đều đặn, tránh hút thuốc...

"Vòng vo tam quốc" một hồi, bây giờ sắp sửa quay trở lại chuyện... "Thoi Tơ"! Coi bộ chuyện bài hát này... "hấp dẫn"!
Những người bị đầu hói, muốn có "thêm" tóc thì có thể dùng thuốc như Rogaine (minoxidil) hay Propecia (finasteride) và nếu muốn cũng còn có thể đi cấy tóc (hair transplant) hoặc là đội tóc... giả. Một trong những lý do chính làm nam phái tốn tiền cho cái chuyện "tóc tai" này, có lẽ vì họ... lo. Dĩ nhiên là ở đây, mấy "đấng mày râu" không có lo chuyện... trời mưa hay trời gió, mùa Thu hay mùa Hè! Các ông có lẽ nghĩ rằng đàn bà thích nhìn thấy đầu đàn ông có... "nhiều" tóc hơn. Các ông chắc lo là các bà không thích người... "ít" tóc!
Để "trấn an" tinh thần đàn ông bị đầu hói, để cho họ biết là chuyện hói đầu không có gì quan trọng, quý bà có thể hát bài "Thoi Tơ" cho "mấy ổng" nghe như sau:

"Anh lo gì đầu hói
Anh lo gì tóc thưa
Anh lo gì tóc rụng
Anh tiếc gì tóc rơi..."
(Thoi Tơ... cải biến/Phạm Anh Dũng)

Hai chữ "trời" và "mùa" là vần bằng, "tóc" là vần trắc. Thành muốn hát, cần đổi nhạc đi một chút thôị Chỉ cần nâng cao độ nốt nhạc của ba chữ "tóc" là hát... "nhuyễn" ngay.

Chắc chắn, các ông nghe hát xong sẽ yên lòng, không nghĩ đến chuyện "lo... bò trắng răng" nữa. Và, sau khi nghe hát, quý ông sẽ rất... cảm động vì có người... lo đến chuyện... lo của mình và sẽ không... thắc mắc, chú ý hay... lo lắng gì đến vấn đề tiền nong gì nữa cả. Lúc đó, không phải tốn... "địa" cho vấn đề đầu hói, các bà có thể... "phây phả" dùng tiền đó để làm chuyện khác hữu ích hơn, thí dụ như chuyện mua... son phấn!
(Arch Intern Med 2000;160:165-171)

BS Phạm Anh Dũng, ABFP
Santa Maria, California, ỤS.Ạ
Tháng 02, 2000