Bài Viết Âm nhạc

Vài cảm nghĩ về nhạc phẩm "Mơ" của nhạc sĩ và ca sĩ Vũ Cát Tường

hoctro

Bạn, Một mối duyên đã khiến tôi chăm chú lắng nghe, cảm nhận, rồi ghi xuống những nhận xét về nhạc phẩm "Mơ" của nhạc sĩ Vũ Cát Tường. Thật phấn khích khi thấy một tài năng trẻ lại có một sức sáng tạo mãnh liệt, dồi dào, và nội công cũng rất thâm hậu như cô.



"Mơ" là một nhạc phẩm viết theo khuôn khổ của một bài nhạc pop, tuy qua sự hòa âm phối khí đã mang màu sắc blues. Bài gồm có một intro ngắn, 1 phiên khúc lặp lại hai lần, rồi một đoạn bridge cũng lâp lại hai lần, rồi tới một điệp khúc tương đối dài, và một đoạn solo kèn. Sau đó phiên khúc hai là một biến thể của phiên khúc 1, sau đó là hát lại điệp khúc hai ba lần rồi hết. Bài hát có nhịp chậm, nhưng có nhiều nốt móc đôi, và rất nhiều nhịp dùng syncopation.



"Mơ" viết ở cung La trưởng, với ba dấu thăng: Fa, Do, Sol. Sau khi tôi chép xuống các nốt nhạc thì những nghi vấn đã được giải mã: cô Cát Tường viết bài này với thang âm ngũ cung La trưởng, gồm các nốt La Si Do# Mi Fa#! Chính xác hơn là cô dùng đúng luật ngũ cung mà tôi đã đọc được trong quyển Đường Về Dân Ca (của nhạc sĩ Phạm Duy), tức là chỉ viết trong một thể của ngũ cung. Suốt toàn bài, khi nào dung ngũ cung, cô đều theo sát quy luật đó. Thí dụ như trong phiên khúc một, cô dùng thể đảo 5: Fa# La Si Do# Mi, còn ở phiên khúc hai cô dùng thể thứ nhất: La Si Do# Mi Fa#.



Tôi chép xuống các nốt nhạc của phiên khúc một ở đây để bạn dễ thấy (các nốt Fa#, Do#, và Sol# tôi sẽ không bỏ dấu thăng, làm rối mắt bạn:



Do Si Do, Si Do Si Do Re Do Do, Si Do Si | Do, Si Do Si Do | Fa, Do Do Si Do Fa, Do Do Mi Do | Do ...



(Khi mà em, rời xa vòng tay của riêng anh, chạy theo cơn | mơ, Chạy theo hạnh phúc ở nơi | nào, chỉ mỗi anh nơi này, nâng niu những thơ | ngây ...)



Tiếp theo, tôi thử đếm tần số các nốt nhạc, thì nghi vấn thứ hai đã được giải mã: hai nốt Do và Si được dùng rất nhiều lần (nốt Do 17 lần!) trên một nền hợp âm căn bản, cốt để cho nốt Fa# khi hiện ra tạo một hiệu ứng bất ngờ. Tôi đếm thử các nốt trong ngũ cung trong phiên khúc một để bạn xem (mỗi nốt là mỗi x):



Fa#: xx Si : xxxxxxxxxx Do#: xxxxxxxxxxxxxxxxx Mi : xx



Bạn thấy ở chỗ "hạnh phúc ở nơi .... nào", cô Cát Tường đã cho hai nốt Do Fa# một quãng năm chùng xuống, tạo hiệu ứng bất ngờ, rồi lặp lại lần nữa để nhấn mạnh cái cảm giác "Chạy theo hạnh phúc ở nơi nào, chỉ mỗi anh nơi này"



Bạn còn thấy một điều nữa là trong đoạn này, nốt chủ âm La không được dùng, mà lại kết ở Do#, là nốt thứ ba. Đó là vì bài này là "Mơ" chứ không là hành khúc, nếu cái gì cũng hoàn toàn thì làm sao mà mơ được?



Trong một bài viết cũ tôi có bàn về các nốt ổn định và không ổn định. Theo đó thì nốt Do# quãng 3 trưởng là yếu nhất trong các nốt ổn định:







Nếu bàn về hợp âm trong bài, thì cô Cát Tường đã có một nên hợp âm rất vững chắc, đó là dùng hai cặp hợp âm Fa# La Do#, và Mi Sol# Si, nhưng có một cái nền bass đi xuống, là Re, Do#, Si, rồi trở về Amaj7, nên phiên khúc có thể dùng như sau:



Dmaj7 | C#m7 | Bm7 | Amaj7



Một điểm nữa tưởng cũng cần nhắc tới, đó là giai điệu của phiên khúc gồm nhiều nốt Si và Do, nhưng ta không cảm thấy nhàm, phần vì tiết tấu đặc sắc, nhưng cũng là do câu nhạc trùng lặp nhưng khi hát trên một chord progression đổi như vừa nói tới, rất phù hợp. Một thí dụ kinh điển cho lối sáng tác giai điệu này là bài The Girl From Ipanema, hai câu đầu phiên khúc: https://www.youtube.com/watch?v=8PYKOo_jgJo .



Đoạn bridge cũng rất xuất sắc, câu ha...ha rất hay vì cô đã dùng lời ngân để diễn tả cảm giác, cũng như làm thay đổi không khí, làm bài nhạc không chỉ có hát mà thôi. Chỉ có một chi tiết nhỏ thôi, nhưng tôi cũng muốn nói ra, là khi người nam hát "tự nắm đôi tay anh mơ màng" hay "tự hé đôi môi anh mỉm cười" thì nó không thật cho lắm, vì con trai thì mạnh bạo, tôi chưa thấy ai "hé đôi môi", trừ phi đó là người nữ.



Đoạn điệp khúc thì giai điệu đã được nâng lên một bát độ, để phân biệt rõ ràng đâu là phiên khúc, đâu là điệp khúc. Tôi rất thích hợp âm F#7 ở cuối mỗi câu, riêng câu thứ ba giới thiệu nốt Sib, tạo cảm giác jazzy.



Phiên khúc hai như đã giới thiệu ở trên, là biến thể của phiên khúc một, nhưng thay vì dùng Do# và Si, thì cô dùng hai nốt Do# và Mi, rất hay. Chỉ có điều tôi ước gì cô dùng những từ khác cho có vần hơn, thay vì nhắc lại "xoáy trái tim anh, ... nhức nhối trái tim anh, ... bản thân anh."



Nhìn chung toàn bài nhạc, ta có thể thấy được sự nghiêm túc trong cách sáng tác, sự trân trọng người nghe. Lời nhạc của cô cũng rất sâu sắc, không có một chút gì gọi là cẩu thả, rẻ tiền. Tôi thấy cô cứ tiếp tục sáng tác một năm vài ba bài cực hay, sau vài năm thì ra một đĩa collection, còn hơn là làm 10 bài một lúc, trong đó chỉ có một hai bài hay, như nhạc Tây Phương vẫn hay làm. Bên Pháp có ca nhạc sĩ Laurent Voulzy, suốt 40 năm ổng chỉ có khoảng 100 bài đổ lại, nhưng it nhất 20 bài trong đó đã thành kinh điển của dân Pháp.



Video cô làm thì quá nghiêm túc và chuyên nghiệp rồi, số lượng người xem đã là một cuộc bầu bằng "con chuột" của máy vi tính, tôi khen cũng bằng thừa!



Tóm lại, chỉ với vài phân tích nhỏ trên đây, bạn đã thấy Vũ Cát Tường là một nhạc sĩ có tay nghề, bài bản rất vững, dầu tuổi đời còn rất trẻ. Video MV "Mơ" của cô rất được ưa chuộng trong giới nghe nhạc tại Việt Nam. Tôi rất hào hứng khi thấy một lớp bạn trẻ lại viết nhạc hay như vậy. Nhạc trẻ Việt Nam chắc chắn đã hồi sinh và trên đà phát triển. Thật đáng quý và trân trọng!!!!



Sau cùng, xin cám ơn anh Đạm Nhiên, người đã giới thiệu nhạc Vũ Cát Tường cho tôi nghe, cùng khuyến khích tôi viết một bài viết ngắn. Anh cũng là một fan của cô Tường, mời bạn xem bài ảnh viết về cô ở đây:



http://www.goco.vn/2016/05/7-ly-do-thich-nghe-nhac-cua-vu-cat-tuong.html



Tôi tạm dừng bút, hẹn bạn ở một dịp tản mạn nhạc trẻ Việt Nam khác.



Hoctro Ngày 7 tháng 6, 2016 http://hoctroviet.blogspot.com


Số Lần Chấm:  
1

(để chấm điễm, xin bấm vào số sao)

Số lần đọc: 3,203
Nguồn: http://hoctroviet.blogspot.com/2016/06/vai-cam-nghi-ve-nhac-pham-mo-cua-nhac.html
Đăng bởi: Học Trò (6/17/2016)
Người gửi: Học Trò
Người sửa: Học Trò,