Bài Viết (Chưa Xếp Loại)

BỮA RƯỢU CUỐI NĂM VỚI NHÀ VĂN NHẤT LINH

Hồ Nam

Sau khi giúp Phạm Việt Tuyền và Phạm xuân Ninh "cướp tay trên" tờ báo Tự Do của Tam Lang, Ðinh Hùng, Mặc Thu, Mặc Ðỗ và "năn nỉ" được nhà văn Nhất Linh chịu làm cố vấn sáng lập Văn bút Việt Nam, Lý Thắng Lê Văn Tiến "vớ bẫm" lấy le với bà chị Hoàng Ðạo mua xe con lái đi làm báo Tự Do vi vút, cuối năm lại kiếm tôi nói với tôi rằng Lý Thắng Lê văn Tiến sẳn sàng đãi tôi một bữa nhậu rượu Martelle Cordon Bleu với nhà văn Nhất Linh tại vùng suối Ða Mê nơi Nhất Linh đang tu tiên. Tôi hỏi Lý Thắng Lê Văn Tiến rằng khách nhậu Lý Thắng sắp đặt nhậu với nhà văn Nhất Linh ngoài tôi và Lý Thắng ra còn những ai Lý Thắng cho biết còn có sự hiện diện của nhà văn Ðỗ Ðức Thu và nhà văn Tchya Ðái Ðức Tuấn tức nhà báo Mai Nguyệt người phụ trách mục chuyện phiếm "Nói hay đừng" trên nhật báo Tự Do và họa sĩ Nguyễn Gia Trí
Theo sự tiết lộ của Lý Thắng Lê văn Tiến thì sau khi nhận làm cố vấn sáng lập trung tâm Văn bút Việt Nam Cộng Hòa nhà văn Nhất Linh đã chịu nhận sự yểm trợ ngầm của một tổ chức Văn hóa Mỹ ra tờ nguyệt san Văn hóa Ngày Nay nên ông sắp gĩa từ vùng suối Ða Mê xuống Saigon làm báo với Duy Lam Nguyễn Kim Tuấn, Nguyễn Thị Vinh, Trương Bảo Sơn và mời họa sĩ Duy Thanh giúp phần minh họa cho Văn Hóa Ngày Nay.

Chiếc xe con sản xuất tại Anh do Lý Thắng Lê Văn Tiến lái đã đưa chúng tôi tới vùng suối Ða Mê, nơi nhà văn Nhất Linh đang ở với bà mẹ già tuổi ngoài bẩy mươi ăn chay trường và tụng kinh gõ mõ suốt ngày.

Nhìn chúng tôi lễ mễ khuân vác đồ ăn thức uống ra khỏi xe hơi, nhà văn Nhất Linh cười và nói:

- Rửa mặt mũi chân tay đi rồi chúng ta vào rừng chơi.

- Trước khi vào rừng xin anh cho bọn này ngắm vườn lan của anh một chút.

Nhất Linh nhìn Tchya cười:

- Ngắm lan ư, xin mời tác giả Thần Hổ quá bộ vô rừng mới có điều kiện ngắm và thưởng lan.

Thế là cả bọn lẽo đẽo lội suối băng rừng đi theo nhà văn Nhất Linh vào một vùng rừng nguyên sinh ngào ngạt hương thơm. Cái hương thơm vừa quyến rũ vừa huyền bí của vùng rừng nguyên sinh làm cho Tchya như bàng hòang trong một giấc mơ.

- Lan phải không anh?

- Cậu ngước mắt lên đi, đủ loại lan rừng đang chào đón cậu, này tòan thứ "sịn" cả đấy

- Anh chơi ngon quá.

- Của trời đất chư đâu của riêng mình.

Nghe Nhất Linh nói tôi ngước mắt lên đúng là "muôn hồng ngàn tía"

- Tiến trải vải nhựa ra ta đánh chén ở đây.

Lý Thắng lấy gà quay, thịt quay, thịt nguội, rau sống bầy ra với hai chai Martelle Cordon Bleu. Nhà văn Nhất Linh cầm một chai Martelle Cordon Bleu mở nút đưa lên mũi hít hít rồi nói:

- Minh ghét Tây nhưng "mê" rượu Tây. Martelle Cordon Bleu là thứ congac không chê vào đâu được. Phải không Tchya?

- Anh nói chí phải nếu uống rượu Pháp phải uống Martelle Cordon Bleu.

- Cậu còn nhớ cái "đậän" bọn mình lưu vong ở Hồng Kông không?

- Quên sao được anh? Tchya nhớ nhất là bữa nhậu lẩu cá trên núi với anh và anh Nguyễn Gia Trí. Bữa đó mình chơi hết mấy chai Mao Ðài, cái anh Mao Ðài phủ Thiệu Hưng cũng tuyệt đấy chứ anh?

- Trên đời này mình phục nhất là ông Trí sống thật hào sảng mới bán được bức tranh nhất định mua rựợu Mao Ðài đãi anh em.

- Anh nhớ dai như vậy sao không viết hồi ký nhất là đọan anh và cụ Nguyễn Hải Thần giải cứu Hồ Chi Minh khỏi nhà tù Liễu Châu

- Mình có cái tật ghét nói về minh xin ông thông cảm.

- Người như anh mà không viết về Hồ chí Minh thật uổng nhất là cái chuyện sinh nhật bịa đặt ngày 19 tháng năm

- Chuyện này Trần văn Tuyên viết rồi, Tuyên đã nói rõ tại sao Hồ chi Minh phải biạ ra cái sinh nhật 19 tháng 5 của ông ta để huy động dân treo cờ đón quân Pháp vào Hanội sau khi ông ta ký hiệp định 6 tháng ba "đầu hàng" Pháp triệt hạ phe Quốc Gia; chính cái hiệp định này đã khiến tôi và ông phải lưu vong sang Tầu. Ông còn nhớ không?

- Tại sao anh không cản giáo Gian (Vũ Hồng Khanh) ký hiệp định mùng 6 tháng ba?

- Cái tay giáo Gian này lôi thôi lắm, hắn là một tay quân phiệt họat đầu, ký xong hiệp định mùng 6 tháng ba bị vụ Ôn Như Hầu sợ quá cũng ba chân bốn cẳng chạy sang Tầu sau đó về làm Bộ trưởng Thanh niên cho Nguyễn văn Tâm, cách mạng với chính trị gì hắn. Thôi ta thưởng thức Martelle Cordon Bleu đi đừng nói chuyện vớ vẩn nữa.

Nhất Linh vừa nói vừa rót rượu mời mọi người uống trong khi đó Ðỗ Ðức Thu vẫn còn mê man ngắm những chùm lan lơ lửng trên cây tỏa hương ngào ngạt không khí như đặc sánh những hương của nhiều loại lan rừng khác nhau

Rượu ngà ngà rồi Nhất Linh đem một tập tranh thuốc nước vẽ đủ lọai lan ra cho mọi người xem ai cũng trầm trồ khen .

- Thứ tranh đẹp như thế này mà anh không đưa ra triển lãm thật uổng quá.

- Mình vẽ sao bằng ông.

Nhất Linh vừa trả lời Nguyễn Gia Trí vừa cười.

- Tranh này anh đem làm bìa báo Văn hóa Ngày Nay chắc chắn người đọc sẽ mê.

- Minh cũng định như thế đấy.

- Anh có định lập lại Tự Lực Văn Ðòan?

- Phải tái lập Tự Lực Văn Ðòan chứ. Mình mới chuẩn bị kết nạp mấy người như : Ðỗ Tốn , Nguyễn Thị Vinh, Tường Hùng, Duy Lam, Trương Bảo Sơn là những người mình thấy có thể tiếp nối sự nghiệp của bọn mình trước đây được.

- Sao anh không kết nạp Linh Bảo, cô này viết cũng được đấy chứ.

- Linh Bảo viết chưa đều tay bằng em cô ta là Minh Ðức Hòai Trinh.

- Kỳ này anh xuống núi cho ra đời Văn Hóa Ngày Nay anh có tiếp tục làm chính trị không?

- Chính trị là máu thịt là tủy óc của mình cũng như văn học nghệ thuật bỏ làm sao được.

- Có điều tôi hơi lạ là quan điểm chính trị của anh mấy lúc sau này không dính với văn chương của anh như thời Ðoạn Tuyệt là sao vậy?

- Có đấy mình đang viết một bộ trường giang tiểu thuyết nói về thời kỳ đấu tranh Quốc Cộng đó là bộ Giòng sông Thanh Thủy nhưng bộ này mình không thích bằng bộ Xóm Cầu Mới một bộ trường giang tiểu thuyết mình viết với quan điểm văn chương phải vượt không gian và thời gian.

- Anh làm chính trị sao anh lại thích văn nghệ thóat ly thời đại là thế nào?

- Chỗ anh em mình phải nói thật với các cậu nhé chính trị chỉ là "nhất thời" văn nghệ mới trường cửu bắt cái trường cửu phục vụ cái nhất thời là quá đáng; những Montesquieu , J.J.Rousseau chỉ đạo cách mạng 1789 ở Pháp chứ không phải cách mạng 1789 chỉ đạo những nhà văn, nhà tư tưởng này. Mình "chống" đến cùng cái tư tưởng chính trị chỉ huy văn nghệ. Người làm văn nghệ là người sáng tạo họ có quyền tuyệt đối với tác phẩm của họ, họ hòan tòan chịu trách nhiệm trước người thưởng ngoạn về những gì họ sáng tạo ra. Người thưởng ngoạn có quyền từ chối thưởng ngoạn, có quyền tẩy chay thưởng ngoạn nhưng không đươc phép bắt người làm nghệ thuật phải sáng tạo theo ý mình.

Nguyễn Gia Trí nghe Nhất Linh trả lời Lý Thắng thì tủm tỉm cười.

- Hình như Tú Mỡ mới đây có tuyên bố gì đó về anh em mình.

- Tú Mỡ được hơn Xuân Diệu nhiều, rất nhiều, ông ấy "kẹt" nhưng vẫn còn nhất điểm "lương tri" chứ không ăn nói "lung tung" như Xuân Diệu. Ông ấy vẫn còn giữ được cái tình với bạn bè tri kỷ. Mình phục Tú Mỡ.

- Anh thấy Huy Cận thế nào

- Từ khi Huy Cận viết những câu thơ "Thần thánh chết rồi còn lại ta. Còn cụm lá xanh trên đất gìa" thì mình thấy tay này đúng là "nhất lé nhì lùn" khó chơi quá, tài không bao nhiêu mà cứ tưởng mình là cái rốn của vũ trụ "nandu" nên chạy mặt thôi

- Anh thấy Trần Kim Tuyến thế nào

- Tuyến có nhờ Lý Thắng đưa lên đây xin gặp mình tay này là nhân vật siêu quyền lực trong đám người xung quanh gia đình Ngô đình Diệm người "tạo" ra các Bộ trưởng, người họach định một phần chính sách của chính phủ Ngô đình Diệm nhưng không kiêu ngạo như Ngô đình Nhu, không tàn ác như Ngô đình Cẩn; lại rất trọng "văn nghệ" rất biết người biết ta.

Tuyến gặp mình nói với mình rằng muốn được nghe mình nói thẳng nói thật với Tuyến về những yếu kém của chế độ Ngô Ðình Diệm; mình đã nói với Tuyến rằng ông Diệm là một viên quan cai trị tốt giỏi về hành chánh, Ngô Ðình Nhu là người có cái đầu thông minh, Ngô Ðình Luyện là nhà ngọai giao giỏi và hiểu sức mạnh của chế độ dân chủ; tiếc là Nhu bị "lậm" sách Quân Vương của Mikavel và bị vợ "xỏ mũi" như vậy mà "chơi" với Mỹ mình sợ "chơi dao có ngày đứt tay" đấy.

- Tuyến nghe anh nói vậy có ý kiến gì không?

- Tuyến chỉ im lặng nghe và không nói gì cả sau này Lý Thắng có nói với mình rằng sau khi gặp mình, Tuyến có gặp Ngô Ðình Nhu, bị Nhu cật vấn về chuyện gặp mình. Tuyến đã tường trình những gì mình nói với Tuyến. Nhu cười nhạt nói rằng "trí thức là bọn chung thân bất mãn" chỉ dám nghĩ không dám làm; nghe họ chỉ "rách việc" những người như Nhất Linh chỉ nên "kính nhi viễn chi". Có phải Nhu nói vậy với Tuyến không Lý Thắng?

- Dạ đúng vậy.

- Cậu là người gần cả Tuyến lẫn Nhu cậu thấy hai nhân vật này thế nào?

- Ông Nhu có lần nói với em rằng nhà họ Nguyễn Tường chỉ có anh Long (Nhà văn Hoàng Ðạo) là đáng kể. Việt Minh đã "xơi tái" Hòang Ðạo ở Quảng Châu rồi thì họ Nguyễn Tường coi như đoàn xe lửa không còn đầu nữa nằm ì một cho.ã Nếu ngày 19 tháng tám Hòang Ðạo không bi bệnh thương hàn khiến Nguyễn Xuân Chữ bất đắc dĩ phải làm Quyền Khâm sai Bắc Kỳ thì "sức mấy" Việt Minh "cứơp" được chính quyền ở Hànội. Giải pháp Bảo Ðại hư cũng vì Việt Minh "xơi tái" được Hoàng Ðạo ở Quảng Châu. Tuyến chỉ là người của hành động làm sao sánh được vớùi Nhu, Tuyến là người biết người biết ta thể nào cũng có một ngày chống lại Nhu, em giúp Tuyến là để chờ ngày đó.

- Nhu biết ý đồ của cậu không?

- Có lẽ biết.

- Thế thì phải coi chừng Nhu thâm lắm đấy. Thôi ta uống rượu đi.

Nhất Linh khui chai Martel Cordon Bleu thứ hai đưa cho Tchya rồi nheo nheo mắt cười hỏi Lý Thắng:

- Ðinh Hùng lúc này thế nào sao cậu không rủ lên chơi với mình, tay này uống rượu được lắm, ngâm thơ cũng rất hay.

- Dạ thưa anh Ðinh Hùng rất muốn đi thăm anh nhưng "kẹt" nàng tiên nâu không đi được.

- Tôi phục Tchya thật ông cũng làm bạn với nàng tiên nâu thế mà "đoạn tuyệt" với nàng được; tài thật!

Tchya nghe Nhất Linh nói đưa ly rượu lên miệng nốc một hơi rồi cười lớn:

- Nhờ lưu vong và nhờ thứ này đấy. Vũ Bằng còn hay hơn tôi nhiều.

- Vậy là rượu muôn năm.

Nghe Nhất Linh tôn vinh rượu mọi người nâng ly, Nguyễn Gia Trí cười "tít mắt" rồi nói :

- Uống rượu giữa rừng lan thần tiên thật. Tại sao anh lại định xuống núi?

- Từ Thức lên thiên thai còn trở về trần huống chi kẻ phàm phu tục tử như mình.

Nhất Linh vừa trả lời Nguyễn Gia Trí vừa thở dài.


Hồ Nam
(Trích "100 Khuôn Mặt Văn Nghệ Sĩ" của Hồ Nam & Vũ Uyên Giang - Sắp Phát Hành)


Số Lần Chấm:  
28

(để chấm điễm, xin bấm vào số sao)

Số lần đọc: 4,236
Nguồn:
Đăng bởi: Tí Lười (2/8/2007)
Người gửi: nsvietnam.com