Bài Viết Âm nhạc

Bông Hồng Trắng Mùa Giáng Sinh

Quỳnh Giao

Trong dịp Giáng Sinh, nếu muốn tìm một đĩa nhạc để nghe hay để tặng làm quà thì Nana Mouskouri có thể làm chúng ta hài lòng. “Chirstmas Album” của nàng không đắt, gồm 24 bài chúng ta thường nghe trong mùa Giáng Sinh, với phần hòa âm rất hay và một ban nhạc trình bày rất nghệ thuật mà không kiểu cách. Còn giọng hát của nàng? Vẫn trong vút thánh thiện, lung linh như hoa tuyết...

Nana Mouskouri là người có năng khiếu đặc biệt về nghệ thuật trình diễn và quảng bá tác phẩm của mình. Quỳnh Giáo viết như vậy thì nhiều người còn hồ nghi. Nana là một trong những giọng ca nữ có nhiều đĩa bán chạy nhất thế giới, từ 300 đến 400 triệu đĩa, trong đó có 300 đĩa thuộc loại “vàng” hay “bạch kim.”

Và năm nay, nàng mới có... 72 tuổi, mà còn hát.

Quỳnh Giao nghĩ rằng đa số người Việt biết Nana Mouskouri từ nhạc Pháp. Những người biết chút ít về tiếng Pháp hay tiếng Việt thì hơi giật mình vì cái tên. Nana, nói theo tiếng lóng của Pháp, là “ả”, là “con ghế” - biết đến đấy cũng đủ rồi - và tiếng Mỹ có thể dịch là “chick.” Nana xuất hiện từ Pháp, với mái tóc huyền ôm cặp kính trắng gọng đen. Có ai lên sân khấu mà đeo kính không? Nana là vậy và vẫn như vậy từ nửa thế kỷ, trong một thế giới riêng của nàng.

Truyện về Nana thì rất dài, đọc đến hết đĩa nhạc 24 track chưa hết.

Nàng sinh năm 1934, lâu lắm rồi, tại xứ Hy Lạp, có lẽ đẹp như Helen của thành Troy, trong một gia đình bình thường. Thân phụ là nhân viên chiếu phim trong rạp hát bóng. Nàng mê nghệ thuật từ trong bóng tối của rạp hát, xin vào trường Quốc gia Âm nhạc của Athens với ước mơ trở thành một soprano trong thế giới Opera.

Mộng không thành, vì ngày đi học, đêm nàng đi hát Jazz kiếm tiền phụ giúp gia đình.

Thời ấy, các vị giáo sư âm nhạc còn cổ lắm. Cổ mà vẫn đi nghe Jazz, nhưng cổ nên khi thấy cô nữ sinh Ioanna Mouskouri đi hát phòng trà là đuổi nàng khỏi trường nhạc. Cái năm tai họa ấy là 1957. Tai nạn thứ hai là hai giây thanh quản của nàng thì chỉ có một giây biết rung!

Sau này, đệ nhất diva Maria Callas đi nghe nàng hát và có khuyên, như một lời an ủi: Thà là danh ca nhạc phổ thông còn hơn là một diva... hụt về nhạc cổ điển. Mà nàng là danh ca thật. Năm 1959 Nana bắt đầu hát nhạc của Manos Hadjidakis, một nhạc sĩ trứ danh của Hy Lạp và nổi tiếng từ bài “Bông hồng trắng của Athens” năm 1961. Năm sau, nhạc sĩ Jazz của Mỹ là Quincy Jones qua đó đã ngạc nhiên về tiếng hát như pha lê của cô gái và thực hiện cho nàng một đĩa nhạc. Kể từ đấy, ngôi sao Nana Mouskouri chỉ có một hướng là đi lên.

Nàng hát tất cả chừng 15 thứ tiếng, nhưng nhuần nhuyễn nhất (vì tự mình đòi hỏi như vậy) là tiếng Anh, Pháp, Ðức, Ý, Tây Ban Nha và Bồ Ðào Nha. Nước Pháp khám phá ra Nana từ năm 1963 (người Việt mình sau đó, khi muốn nghe nhạc Pháp có giá trị) và cho đến nay, hơn 40 năm sau, Nana Mouskouri vẫn là nghệ sĩ bán được nhiều đĩa nhất tại Pháp, hơn hẳn các danh ca khác của Pháp.

Cặp kiếng trắng gọng đen? Ðó là trademark của Nana. Ban đầu, nàng ngượng nghịu lắm. Không đeo kính thì mù, đeo vào thì như người hóa trang, tự che giấu mình đằng sau một cái gì đó. Nhưng mãi rồi cũng quen và tội chi phải bỏ! “Chẳng cần gì che giấu”. Nana hát cũng như vậy. Khi mình hát thì cũng là lúc phơi bày tâm hồn của mình cho khán thính giả thấy. Ðấy là quan niệm về trình bày của mình.

Nana Mouskouri hát đủ mọi thể loại, từ nhạc phổ thông đến bán cổ điển, từ dân ca, nhạc Pháp, Anh, Ý, Tây Ban Nha đến Jazz. Nhưng nàng chú trọng nhất đến một thể tài là nhạc tình. Tình yêu nàng hát là một thiên thần có cánh, hiền dịu trìu mến như mật ngọt, chứ không đắng cay độc ác như mật rắn, là điều rất hợp với giọng ca của nàng. Trên sân khấu, Nana Mouskouri hát là để người ta nghe, nàng diễn tả bằng tiếng hát hơn là bộ điệu mà buổi trình diễn nào cũng sạch vé.

Nữ nghệ sĩ này có hạnh phúc vì người chồng André Chapelle cũng là nhà sản xuất và thực hiện các tác phẩm nghệ thuật của nàng, với sự chăm chút của tình yêu. Họ khéo chọn ca khúc, rất kỹ lưỡng với phần hòa âm và mời ban nhạc có thực tài. Hãng Universal Music của hai người đã mua lại hãng PolyGram trước đây vẫn thực hiện đĩa hát của Nana. Hai vợ chồng là cự phú nhờ tài nghệ của họ, và ngày nay có cuộc sống vương giả tại Genève của xứ Thụy Sĩ.

Nhưng, Nana Mouskouri nào chỉ có thế?

Nàng hát nhiều thứ tiếng và mặc nhiên trở thành sứ giả của tình yêu và hòa bình. Năm 1993, cơ quan UNICEF mời Nana Mouskouri làm Ðại Sứ Thiện Chí đi kêu gọi thế giới chăm lo cho thiếu nhi. Có lần đi Ðức vận động quyên tiền cứu giúp nạn nhân chiến tranh tại Bosnia, bà Ðại sứ làm ngay cái việc tự nhiên nhất, là hát ra tiền! Ai chẳng muốn vì nghĩa mà nghe một người đẹp đã nổi danh toàn cầu, nay lại còn là đại sứ thiện chí.

Năm 1994, Nana Mouskouri còn tiến hơn một bước.

Nàng hoạt động chính trị trong đảng Tân Dân Chủ Hy Lạp, thuộc khuynh hướng bảo thủ, và trở thành đại biểu của Hy Lạp tại Quốc hội Âu Châu. Trong khi ấy, nàng vẫn đi hát, vẫn hoạt động xã hội. Cho đến 1999 Nana mới giã từ chính trường: “tinh thần đảng phái ghê quá”, với lại, nàng giải thích tiếp, nhiều khi mình còn phải có quyết định liên hệ đến chiến tranh.

Ðiều ấy quả là không hợp cho một nghệ sĩ hiếu hòa như Nana.

Nhất là khi hàng năm nàng phải lưu diễn chừng trăm lần, và tiếp thục thực hiện đĩa nhạc cho giới mộ điệu. Năm ngoái, tại Pháp, Nana Mouskouri cho ra mắt một tác phẩm để đời: một “két nhạc” gồm 34 đĩa có 673 bài ca nàng đã trình bày, mới gần phân nửa tổng số 1,500 bài nàng đã hát từ nửa thế kỷ mà thôi. Kèm bên trong là tập hồi ký nhỏ 132 trang về đời nàng.

Nana Mouskouri năm nay đã hơn thất thập mà hát vẫn hay và vẫn hay hát. Nàng lập chương trình kỹ lưỡng là dành hai năm 2005 và 2006 để từ biệt giới một điệu trong một vòng lưu diễn khắp thế giới. Con người đầy vẻ thanh thoát yêu kiều này là hiện thân của sự chừng mực, nghiêm túc.

Bao nhiêu đam mê, nàng dồn trong tiếng hát cho đời rồi.


Số Lần Chấm:  
7

(để chấm điễm, xin bấm vào số sao)

Số lần đọc: 3,926
Nguồn: Quỳnh Giao
Đăng bởi: Pham Anh Dũng (1/19/2006)
Người gửi: Quỳnh Giao
Người sửa: TVMT;